ديوان بيدل دهلوي

زين قيل و قال در نفس واپسين کم است
خاموشي که ميدهد آخر جواب ما

ندارد حال ما انديشه مستقبل ديگر
که گم کرديم در آغوش دي امروز و فردا را

نه از موج نسيم است اينقدرها جوش بيتابي
تب شوق کسي در رقص دارد نبض دريارا

هر قدر افسرده گردد شعله از خود ميرود
در شکست بال پرواز دگر داريم ما

انفعال هستي از ما بر ندارد مرگ هم
خاک اگر گرديم آبي در نظر داريم ما

سجده بالينيم از سامان راحت ها مپرس
همچو اشک خودجبين در زير سر داريم ما

شوق ديدارم چه سود از خويش بيرون رفتنم
ديده يعقوبم و جا نيست در کنعان مرا

اي طلب در وصل هم مشکن غبار جستجو
آتشم گر زنده ميخواهي زپا منشان مرا

در شکست من بناي نااميدي محکم است
فکر تعميري ندارم تا کند ويران مرا

در غم آباد فلک چون خانه وهم حباب
نيست جز يکعقده تار نفس سامان مرا

همچو شبنم نيست در آشوب گاه اين چمن
گوشه امني بغير از ديده حيران مرا

در رهش چون خامه کار پستيم بالا گرفت
آنچه (بيدل) ناخن پا بود شد مژگان مرا

تخم اميدي بسوداي حضوري کشته ام
سبز کن يارب سر در جيب پامال مرا

در تب شوق آرزوها زير لب خون کرده ام
ناله جو شد گر بيفشارند تبخال مرا

در بيابانيکه ما فکر اقامت کرده ايم
ميرود بر باد مانند صدا کهسارها

در سر از شوخي نمي گنجد گل سوداي من
خم حبابي ميکند شور فلاطون مرا

کودم تيغي که در عشرتگه انشاي ناز
مصرع رنگين نويسد موجه خون مرا

داغ ياسم ناله را در حلقه حيرت نشاند
طوق قمري دام ره شد سرو موزون مرا

زگل مپرس که بو در کجا وطن دارد
نيافت مسکن ما هم سراغ مسکن ما

بمعراج دولت مکش رنج باطل
کجيهاست در هر قدم نردبان را

حسابيست در اتفاق دو همدم
عددهاست واحد زبان و دهان را

نفس دزديدنم طوفان خون در آستين دارد
گلوي شيشه ام بامي فرو برده است قلقل را

هوس گر چاکي از دامان عرياني بدست آرد
نيفتد در فشار تنگي از بند قبا اينجا

زساز الفت آهنگ عدم در پرده گوشم
نوائي ميرسد کز بيخودي نتوان شنيد اينجا

درين محنت سرا آئينه اشک يتيمانم
که در بيدست و پائي هم مرا بايد دويد اينجا

در چمن هم از گزند چشم بد ايمن مباش
پرده زنبوريست آنجا ديده بادام را

درين وادي حضور عافيت واماندگي دارد
مده از کف بصد دست تصرف پاي در گل را

تفاوت در نقاب و حسن جز نامي نميباشد
خوشا آئينه صافي که ليلي ديد محمل را

چه احسان داشت يارب جوهر شمشير بيدادش
که در هر قطره خون سجده شکريست بسمل را

نفس در قطع راه عمر عذر لنگ مي آرد
نصيحت پيشرو باشد بوقت کار کاهل را

شبي بروي عرقناک او نظر کردم
گذشت عمر و شنا مي کنم در آب حيا

دگر مخواه زمن تاب هرزه جولاني
دويده ام عرقي چند در رکاب حيا

عرق زطينت ما هيچ کم نشد (بيدل)
نشسته ايم چو شبنم در آفتاب حيا

سراپايم تحير در هجوم ريشه ميگيرد
برارم گر زدل چون دانه اسرار نهاني را

لباس عارضي نبود حجاب جوهر ذاتي
اگر در تيغ باشد آب نگذارد رواني را

برنگ شمع تدبير گدازي در نظر دارم
چه سازم چاره دشوار است درد استخواني را

بعزت عالمي جان ميکند اما ازين غافل
که در نقش نگين معراج ميباشد دنائت را

اگر سنگ وقارت در نظرها شد سبک (بيدل)
فلاخن گرده باشي کردش رنگ قناعت را

سلامت يک قلم در مرکز سنگ است اگر داني
شکست ياس مي پيچد بخود باليدن مينا

زفيض خاکساري اينقدر عزت هوس دارم
که در آغوش نقش سجده گيرم آستانش را

نفس در جستجو خاصيت موج نظر دارد
که غير از چشم بستن نيست منزل کاروانش را

شود کم ظرف در نعمت زشکر ايزدي غافل
که سيري مهر خاموشيست چون ساغر دهانش را

برنگ گردباد آن طاير وحشت پر و بالم
که هم در عالم پرواز بستند آشيانش را

بي ثمري حصار شد در چمن اميد ما
طره امن شانه زد سايه برگ بيد ما

دردسر جهان رنگ در خور دانش است و بس
نيست بکسب عافيت غير جنون مفيد ما

وادي عشق است اينجا منزل ديگر کجاست
جز نفس در آبله دزديدن فرسنگ ها

تا نفس باقيست بايد با کدورت ساختن
در کمين آينه آبيست وقف زنگ ها

آخر اين کهسار يک آئينه دل خواهد شدن
شيشه افتاده است در فکر شکست سنگ ها

بي ريشه سوخت مزرع آه حزين ما
درد دلي نکاشت قضا در زمين ما

جز در غبار شيشه ساعت نيافته
رفتار کاروان شهو رو سنين ما