ديوان انوري

در حجر گک نصير خباز
بوديم چه خاصه و چه عامه

بر دست چپم يگانه اي بود
در کسوت جبه و عمامه

وز بهر شراب لعل در پيش
سيب و به و نقل خسروانه

ساقي و شراب و شاهد خوب
شمعي دو نهاده در ميانه

ز هر نوعي سخن گفتست پنهان
غرض را درج کرده در ميانه

چو در سالي مرا ده روز افزون
نباشد نوبت از گشت زمانه

دو روزک نيز در صحن چمن آي
بگو تا مطرب آرند و چغانه

چون من بهر تو آيم خوب نبود
من اندر باغ و تو در تاب خانه

اي جهان را دفين به دست تو در
چون معادن هزار سرمايه

آز در آب و گل آدم نيامد تا نديد
غايت سيري خوش اندر عطاي عام تو

مکث محسن در جهان بسيار باشد لاجرم
بالغ او طفل تست و پخته او خام تو

سنگ زيرين او هميشه روان
گو در او آب و باد هيچ مرو

ناو او از درون و او معکوس
دلو او از برون و او در گو

بودند در قديم اميران و شاعران
واکنون شدت مسلم بر شاعران شهي

آن جنت نعيم اگر در جهان بود
ممکن ظهور جنت ماوي، فتلک هي

تا فلک در پي تحصيل کمال
دايم از شوق بود ناپرواي

طبل بدخواه تو در زير گليم
وز غم حادثه نالنده چو ناي

به کرم بر زمين من بخرام
به قدم در نهاد من بفزاي

منزل ار در خور قدوم تو نيست
چه شود ساعتي به فضل به پاي

سرخس از جور بي آبي و آبي
دريغا روي دارد در خرابي

هرکه بر درگاه و اندر مجلس تست از خدم
در صلاح کار تست الا صلاح صالحي

ز غم جاودان باد در خواب خصمت
تو از بخت بيدار اندي که شادي

دو هفته است تا خدمتي در عيادت
مزين به چندين هزار اوستادي

نشايد فراموش کردن کسي را
که در هر دعا و ثنايش به يادي

چه گر در دعا قافيه دال گردد
چو لفظ مبادي مثل يا منادي

تا که ني را چو سرو نيست قوام
در بهار و تموز و آذر و دي

در هيچ دين و کيش کسي نشيند
هرگز از اين سه مرتبه بيزاري

که مرا باز ماندن از خدمت
در همه کيشها خريست خري

فرمان تو که زير رکابش رود جهان
با روزگار سوده عنان در برابري

شد مدتي که عزم زمين بوس تازه کرد
در خدمت مبارک ميمونت انوري

ور قواي ماسک و دافع نبودي در بدن
طفل را از پايه اول نبودي برتري

در گراني کي شود هرگز عنان آفتاب
گرچه بسياري بکوشد چون رکاب مشتري

دفع افزوني به نسبت مختلف گردد از آنک
هست بازوبند را در گاو بحري عنبري

معده گر در قي همي امساک واجب داشتي
کي نهادي کرم قزاز جسم اساس ششتري

علم را زينها علم هرگز کجا گردد نگون
رفتن بازار نارد رخنه در پيغمبري

آنچه حالي در ضمير آمد همين ابيات بود
کاندرين محضر به خط خويش بنوشت انوري

خداوندا همي دانم که چيزي نيست در دستت
گرم چيزي ندادستي بدين تقصير معذوري

کنون که روي نهد جمله در حقيقت شرع
چه اعتقاد کني باز گيردش روزي

اي رفته به فرخي و فيروزي
باز آمده در ضمان بهروزي

از لاله رمح و سبزه خنجر
در باغ مصاف کرده نوروزي

چون تير نهاده کار عالم را
يک ساعته در کمان تو کوزي

در حمله درنده اي و دوزنده
صف مي دري و جگر همي دوزي

نه تو آني که دي دل تو نبود
در جهان جز به انوري راضي

به دست خواجه در، ده بدر ديدم
کز آن هر بدر بود او را ملالي

گر نيستي زمانه به جنگ و نبرد خلق
پيوسته با زمانه کجا در نبردمي

ور آسياي چرخ بر غمم نگرددي
در جوي آسيا متوطن نگردمي

نفسي که گر بدان دگري مبتلا شدي
من در خلاص او به مثل حمله بردمي

يا در مدد چو مهره ميان بندمي به مهر
يا گوييا که حادثه را ناگزردمي

يا کعبتين جانب خود باز مالمي
يا خود بساط حاصل خود در نوردمي

بدين تيزي و روشنايي و گوهر
ترا در کجا مي خورد زندگاني