بوستان سعدي

نبيني که درويش بي دستگاه
بحسرت کند در توانگر نگاه

به تدبير دستور دانشورش
به نيکي بشد نام در کشورش

تنت زورمندست و لشکر گران
وليکن در اقليم دشمن مران

چو بازارگان در ديارت بمرد
به مالش خساست بود دستبرد

که بودش نگيني بر انگشتري
فرو مانده در قيمتش جوهري

در ايام سلطان روشن نفس
نبيند دگر فتنه بيدار کس

دل پادشاهان شود بارکش
چو بينند در گل خر خارکش

وگر جور در پادشايي کني
پس از پادشاهي گدايي کني

طمع کرد در مال بازارگان
بلا ريخت بر جان بيچارگان

که زشت است در چشم آزادگان
بيفتادن از دست افتادگان

نبردند پيشش مهمات کس
که مقصود حاصل نشد در نفس

کجا دست گيرد دعاي ويت
دعاي ستمديدگان در پيت؟

بفرمود گنجينه گوهرش
فشاندند در پاي و زر بر سرش

گزيدند فرزانگان دست فوت
که در طب نديدند داروي موت

بتنها ندانست روي و رهي
بينداخت ناکام شب در دهي

بدان کي ستوده شود پادشاه
که خلقش ستايند در بارگاه؟

سپه را نگهباني شهريار
به از جنگ در حلقه کارزار

دو همجنس همسفره همزبان
بکوشند در قلب هيجا به جان

خنک آن که در صحبت عاقلان
بياموزد اخلاق صاحبدلان

شنيدم که طي در زمان رسول
نکردند منشور ايمان قبول

مسوزان درخت گل اندر خريف
که در نوبهارت نمايد ظريف

که جمهور در سايه همتش
مقيمند و بر سفره نعمتش

بلاي خمارست در عيش مل
سلحدار خارست با شاه گل

ز دلهاي شوريده پيرامنش
گرفت آتش شمع در دامنش

رئيس دهي با پسر در رهي
گذشتند بر قلب شاهنشهي