ديوان سعدي

نه خوارترم ز خاک بگذار
تا در قدم عزيزش افتم

بگشاي دهن که پاسخ تلخ
گويي شکرست در مذاقت

در کشته خويشتن نگه کن
روزي اگر افتد اتفاقت

در سايه شاه آسمان قدر
مه طلعت آفتاب پرتو

بنماندست آب در جگرم
بس که چشمم کند گهرباري

مواعظ سعدي

به حق پارسايان کز در خويش
نيندازي من ناپارسا را

يکقدم بر خلاف نفس بنه
در خيال خداي ننهاده

راه گم کرده از طريق صلاح
در بيابان غفلت افتاده

رنج بردار ديو نفس مباش
در هواي بت اي پريزاده

پيغمبر، آفتاب منيرست در جهان
وينان ستارگان بزرگند و مقتدا

ز مرواريد تاج خسروانيت
يکي در خوشه پروين نباشد

اينکه در شهنامه هاآورده اند
رستم و رويينه تن اسفنديار

خفتگان بيچاره در خاک لحد
خفته اندر کله سر سوسمار

پادشهان بر در تعظيم او
دست برآورده به حکم سؤال

وفاداري مجوي از دهر خونخوار
محالست انگبين در کام ارقم

در اهتمام صاحب صدر بزرگوار
فرمانرواي عالم و علامه جهان

آسمان در زير پاي همتت
بر زمين مالنده فرق فرقدين

خفتنت زير خاک خواهد بود
اي که در خوابگاه سنجابي

قيمت خويشتن خسيس مکن
که تو در اصل جوهري نابي

در صحبت رفيق بدآموز همچنان
کاندر کمند دشمن آهخته خنجري

چنين شد در ايام سلطان عادل
اتابک ابوبکربن سعد زنگي

هر چيز کزان بتر نباشد
از مصلحتي به در نباشد

چندان بزنندش اي خداوند
کز خانه رهش به در نباشد

آيين وفا و مهرباني
در شهر شما مگر نباشد

نبودي ديدگانم تا نديدي
چنين آتش که در عالم فتادي