ديوان خاقاني

هر ذليلي که حق عزيز کند
در عزيزيش منکري نگر

افسرده چو سايه و نشسته
در سايه دوکدان مادر

اي در يتيم چون يتيمان
افتاده بر آستان مادر

دهان جهان ناله آز داشت
به در سخاوت بينباشتش

چون ليقه دوات کهن گشته
پوسيده گوشت در تن مردارش

فلسفه در جدل کند پنهان
وانگهي فقه برنهد نامش

در پناه خرد نشين که خرد
گردن آز راست پالاهنگ

کاشکارا چو روز مي بيني
آفتاب کرم در اوج همم

ترسم از قهر ناخدا ترسان
لاجرم در خدا گريخته ام

از کمين کمان کشان قضا
در حصار رضا گريخته ام

در دهر سيه سپيدم افکند
بخت سيه سپيد کارم

در چنين علت اي طبيب مرا
مسهلي تازه ساختي هردم

ما حضرت عشق را نديميم
در کوي قلندران مقيميم

بس روشن سينه ايم اگرچه
در ديده تو سيه گليميم

سر مريخ گوهرش زيبد
آورد ده هلال در نظر او

بر در خواجه از تظلم خلق
بشنو آن ناله پراکنده

در زيان عمر يکسانند خلق
خواه درويش است، خواهي پادشاه

ابر دستا ز بحر جود مرا
عنبر در ثمن فرستادي

کلک سيمين در دواتش سودمي
بند زرين بر کتابش کردمي

از در عشرين کتابش خواندمي
وز ره تسعين حسابش کردمي

گر مقام نيست هستان دانمي
هستي خود در ميان افشاندمي

نيست در موکب جهان مردي
نيست بر گلبن فلک وردي

کرکسان را ز چرخ چون گنجشک
در دم اژدها فرستادي

شررش در کواکب افکندي
دودش اندر سما فرستادي

در سراب وحش به نيلوفر
ز ابر همت نما فرستادي