ديوان انوري

گه به جوي مجره در سرطان
خارج از استوا همي زد گام

گفتيي کلک خواجه در ديوان
ملک را مي دهد قرار و نظام

در حساب تو مضمرست اجل
گوييا هست او چو جرم حسام

در رضاي تو لازمست صواب
گوييا هست حرف و صوت کلام

رود از سهم در مظالم تو
راز خصم تو با عرق ز مسام

از پي خدمت تو بندد طبع
نقش تصوير نطفه در ارحام

وز پي مدحت تو زايد عقل
گوهر نظم و نثر در اوهام

خود برازوي وجود ممکن نيست
بس مقامي نه در وجود کدام

چرخ بر درگه تو از اوباش
بخت در حضرت تو از خدام

بنده را بنده خداوندانند
تا که در حضرت تست از خدام

علم شعر زند بر شعري
در مديح تو زند نظم نظام

هم در ايام تو جايي برسد
اگر انصاف بيابد ز ايام

لاجرم در زير ران راي تو
ابلقش اکنون همي خايد لگام

روز هيجاکز خروش کوس و اسب
آب گردد مغز گردان در عظام

زهرها در بر بجوشد وز نهيب
با عرق بيرون ترابد از مسام

در بر شير فلک شير علم
از پي خون عدو بگشاده کام

هستم از تشوير آن يک خارجي
تا ابد با خويشتن در انتقام

با لبي بر هم بر خرد و بزرگ
با سري در پيش پيش خاص و عام

آن گنه کارم که نتواند نمود
آسمان در عذر جرم من قيام

عالمي ديگري تو در عالم
هفت اقليمت و ز هفت اندام

رود از سهم در مظالم تو
راز خصم تو با عرق ز مسام

بنده شد مدتي که در خدمت
گه به هنگام و گه به ناهنگام

طيره گشتم ازو والحق بود
جاي آن طيرگي در آن هنگام

زهره در پيش چشم بهمن و دي
به کفي بربط و به ديگر جام

دلو کيوان در اوفتاده به چاه
ماهي مشتري بجسته ز دام

توامان در ازاء ناوک قوس
منع را خصم وار کرده قيام

در ترازوي چرخ چيزي نه
جز مراد لئام و غبن کرام

آنکه از بهر مدحتش زايد
گوهر نظم و نثر در اوهام

خون خصمت حلال دارد چرخ
ور بود در حريم بيت حرام

گل عز تو در بهار وجود
تازه باد و عدم گرفته ز کام

تا چه فعالي که چرخ مستبد هرگز نداد
در يکي فرمان ميان امر و نهيت التيام

رعد را معني ديگر نيست الا قهقهه
برق چون در نسبت دستش نخندد بر غمام

هرکجا با تيغ چونان شد چنين کلکي قرين
چرخ در فرمان بري بالله اگر خايد لگام

هرکجا تيغي چنان کلک چنين را شد معين
فتنه جو در خوابگه حقا اگر سازد مقام

وانکه نشنيدي پيام آيتي در شان عدل
مي برد اکنون ز عدلت سوي مظلومان پيام

گرنه از آب سخن پيدا کنم سحر حلال
در مديحت بر تنم باد جهان بادا حرام

اي از آن برتر که در طي زبان آيد ثنات
هرچه مدحست اندرين مصراع گفتم والسلام

از اقاليم نفاذ تو توقف را خروج
در گلستان بقاي تو تباهي را ز کام

در غناييست جهان از کرم او که زکوة
عامل از عجز همي طرح کند بر ايتام

مه ز دور فلکي زير فلک راست چنانک
معني مه ز کلام آمده در تحت کلام

حکم بر طاق مراد تو نهادند افلاک
حزم در سلک رضاي تو کشيدند اجرام

وز پي شرح اثرهاي تو پوشند نفوس
جوف را کسوت اصوات همي در اوهام

مرغ در سايه امن تو پرد گرد هوا
وحش از نعمت فيض تو چرد گردکنام

هر کجا غاشيه منهي پاس تو برند
باز در دوش کشد غاشيه کبک و حمام

چون همي بينم با پاس تو بر پنجم چرخ
تيغ مريخ ابد مانده در حبس نيام

در سخا خاصيتي داري وان خاصيت چيست
نعمت اندک و آفاق رهين انعام

يک سؤالست مرا از تو خداوند و در آن
راستي نيستم اندر خور تهديد و ملام

گر جهان را ننمايد به سخن سحر حلال
در مديح تو برو عيش جهان باد حرام

مدتي بر در اين وز پي آن سودا پخت
لاجرم ماند طمعهاش به آخر همه خام

ديد در جنب تو امروز که هستند همه
رنگ حلواي سر کوي و گياه لب بام