ديوان پروين اعتصامي

آن بيضه بهم شکست و مادر
در دامن مهر پروراندت

کوشيد بسي که در نماني
روز عمل و زمان آرام

در رخ دلدار جمالي نماند
شام خوشي، روز وصالي نماند

سپيدم زان سبب کردن در بر
که باشد جامه پرهيزکاري

که پروردي مرا روزي در آغوش
بروز سختيم کردي فراموش

فشردن در تني، پاکيزه جاني
همائي را فکندن استخواني

فسون ديو، بي تاثير خوشتر
عدوي نفس، در زنجير خوشتر

ره سپردم روزها و ماهها
اوفتادم بارها در راهها

نکوئي کن چو در بالا نشستي
نزيبد نيکوان را خودپرستي

دختري خرد، بمهماني رفت
در صف دخترکي چند، خزيد

جامه عيد نکردم در بر
سوي گرمابه نرفتم شب عيد

گر نمي خواهي در آتش سوختن
بايدت اندرز ما آموختن

مکن فرمانبري اهريمني را
منه در راه برقي خرمني را

ايستادم در پس درها بسي
داد دشنامم کسي و ناکسي

گر بنام حق گشائي دفتري
جز در اخلاص نشناسي دري

گنجها بخشيدمت، اي ناسپاس
که نگنجد هيچکس را در قياس

بتي چون بگردن در اندازدت
فراتر ز دل، جايگه سازدت

چو در مخزنت جا دهد گوهري
چو بنشاندت اندر انگشتري

چو در تيرگي، روشنائي شوي
چو آماده دلربائي شوي

سنگها انداختم در راه ها
اشکها آميختم با آه ها

باغبانش ز چه در زندان کرد
بلبل شيفته، يغماگر نيست

ز روز نيکبختي يادها کرد
در آن درماندگي، فريادها کرد

گشودن پر ز بهر سايباني
نخفتن در خيال پاسباني

آن نشنيديد که در شيروان
بود يکي زاهد روشن روان

کور در آن باديه بينا شدي
عاجز بيچاره، توانا شدي