ديوان صائب

نباشد هرکه راامروز در خاطر غم فردا
شب آدينه اطفال باشد جمله ايامش

شراب صرف در پيمانه اش ممزوج مي گردد
فتاده است آبدار ازبس که لعل باده آشامش

چه باشد حال ما سرگشتگان در حلقه زلفي
که گوي آسمان سالم نجست از زخم چوگانش

مرا افکنده در درياي غم نيلوفري چشمي
که چون خورشيد عالمسوز زرين است مژگانش

مکن در ملک دنيا آرزوي سلطنت صائب
که از زنبيل بافي مي خورد روزي سليمانش

چو مغز پسته در شکر شود گم حنظل گردون
تبسم ريزچون گردد دهان شکر افشانش

ز بيماري ندارد چشم اوپرواي دل بردن
ولي در صيد دلهاپنجه شيرست مژگانش

کشد در هر قدم جاي قدح ميناي مي برسر
زمين از جلوه مستانه سرو خرامانش

در آن وادي که من چون سيل فارغبال ميگردم
ز چشم آهوان دايم نظر بندست مجنونش

ندارد در هوسناکي گناهي عشق پاک من
به جوش آورد خون بوسه را رخسار گلگونش

مرا در يک نظر چون سرمه گردانيد سودايي
بلاي آسماني بود چشم آسمان گونش

قدح را شوق آن لب شهپر پرواز مي بخشد
به ساقي احتياجي نيست در بزم همايونش

نگين را در نگين دان رتبه ديگر بود صائب
اگر باور نداري سير کن درخانه زينش

خيال يار درهر خانه چشمي که ره يابد
ز شوخي در فلاخن مي گذارد خواب سنگينش

نسازد گرم چشم خود مگر در دامن منزل
سبکسيري که چون خورشيد تنهايي است همراهش

نهان سرکرد دل راه سرزلفش ،ازين غافل
که آتش در شب تاريک، رسوايي است همراهش

ز مستي گرچه نتواند گرفتن چشم او خودرا
ندارد در گرفتن کوتهي مژگان گيرايش

برآرد گو در ميخانه ها رامحتسب باگل
که بي مي عالمي رامست دارد چشم شهلايش

دهان صورت ديوار راتنگ شکر سازد
درآن محفل که آيد در سخن لعل شکر خايش

ز اقبال جنون خورشيد رويي در نظر دارم
که مغز صبح رادارد پريشان جوش سودايش

ندارد سرکشي ازاهل دل قد دلارايش
پري در شيشه دارد از تذروان سروبالايش

اگر چه سرو دارد در بغل منشور رعنايي
به جاي قد خجالت مي کشد ازنخل بالايش

چه نسبت بانسيم مصر دارد شوخي بويش؟
که خون رامشک سازد در دل صياد، آهويش

رگ خوابش عنان دولت بيدار ميگردد
دلي کافتاد در سرپنجه مژگان دلجويش

سجود آسمانها حلقه بيرون درباشد
چه باشد سجده من در حضور طاق ابرويش

سر زلف پريشاني دماغ من کجا دارد؟
که در مغز نسيم مصر زنداني بودبويش

ميان گوهر وآيينه صحبت در نمي گيرد
نگه دارد چسان خود راعرق برصفحه رويش

برتو دوزخ شده از کثرت عصيان آتش
ورنه در چشم خليل است گلستان آتش

در ته دامن فانوس گريزد صائب
بس که داغ است ازان چهره خندان آتش

بلبلي را که شکسته است ازو در دل خار
مي جهد آتش گل چون شرر ازمنقارش

گلشني راکه بود ديده گلچين در پي
مژه برهم نزند خار سر ديوارش

در نقاب است و نظر سوز بود ديدارش
آه ازان روز که بي پرده شود رخسارش

صائب از بوسه آن لب، دهني شيرين کن
تانگشته است نهان در پر طوطي شکرش

بي نيازي است محبت که به تکليف گناه
دست در گردن يوسف نکند زنجيرش

جز دهان توکه در سبزه خط پنهان شد
نکته اي نيست که پوشيده کندتفسيرش

آتشين لعل لب يار فروغي دارد
که سخن همچو گهر آب شود در دهنش

گر چه در بسته به يک کس نگذارند بهشت
چه بهشتي است گذارند حريفان به منش

در حريم صدفش گوهر بينايي نيست
دل هر کس که نيفتاده به چاه ذقنش

سرو قدي که من از جلوه او پامالم
آسمان سبزه خوابيده بود در چمنش

بوي مشک ازنفس سوخته اش مي آيد
در دل هرکه کند ريشه خط مشکينش

آتشي هست نهان در دل صائب که مدام
مي چکد خون چو کباب ازنفس رنگينش

گريه ساخته در انجمن عشق مکن
بيش ازين دانه پوسيده به دهقان مفروش

درکرم ساغر اگر هست زمينا در پيش
ابر ازبخشش درياست ز دريا درپيش

روز محشر نکشد خط زخجالت به زمين
شرمگيني که فکنده است سراينجا در پيش

حسن غافل نتواند ز دل روشن شد
دارد آيينه شب و روز خود آرا در پيش

قلم مشق جنون بود مرا هر سر موي
بود روزي که مرا صفحه صحرا در پيش

هر نهالي که درين باغ کند قامت راست
سرخطي دارد ازان قامت رعنا در پيش

پرده خواب شود هرچه ز اوراق نهد
بجز از نامه خود، ديده بينا در پيش

همه دانند که مطلب زدعا آمين است
اگر افتاد ز خط زلف چليپا در پيش

صائب امروز محال است نفس راست کند
عاقلي را که بود محنت فردا در پيش

بر غزالان چه کنم دامن صحرا را تنگ ؟
من که در خانه بيابانيم از وحشت خويش

حرف سايل اگر ازآب گهر سبز کنم
غوطه در بحر زنم از عرق خجلت خويش

گذرد جنت اگر از در ويرانه من
نيست ممکن که برون پانهم ازخلوت خويش

چشم من نيست به آسودگي خود صائب
هست در راحت احباب مرا راحت خويش

نکشيديم شبي سيمبري در بر خويش
دست ماهمچو سبو ماند به زير سر خويش

نيستي اخگر، ازين پرده نيلي بدر آي
چند در پرده توان بود زخاکستر خويش؟

چون به بيداري ازان روي نظر بردارد؟
آنکه در خواب نهد آينه زيرسرخويش

خبر از مستي سرشار ندارد صائب
هرکه مستانه نزد در دل خم ساغر خويش

به شکر خنده شادي گذرد ايامش
هرکه چون صبح به آفاق نبندد در خويش

صائب از شرم همان حلقه بيرون درم
سرو چون فاخته گر جا دهدم در بر خويش

گريه تلخ بود حاصلش ازبرگ نشاط
در بهار آن که چو گل صرف نسازد زرخويش

نيست ممکن چو سبو کاسه در يوزه کنم
دست خشکي که مرا هست به زير سرخويش

گل نيلوفري از ياسمنش جوش زند
اگر از نگهت گل جامه کند در بر خويش

نيست در روي زمين جاي سخن گفتن حق
مگر از دار چو منصور کنم منبر خويش

نشد از آب شدن در صدف سينه گهر
چه کنم گر نکنم خون دل ناقابل خويش ؟

ز گاهواره تسليم کن سفينه خويش
ميان بحر بلا در کنار مادر باش

تميز نيک و بد روزگار کار تونيست
چو چشم آينه در خوب و زشت حيران باش

ز گريه شمع به پروانه نجات رسيد
تونيز در دل شب همچو شمع گريان باش

نخست از نفس پاک مشک کن خون را
دگر چو نافه چين در لباس پشمين باش

مي رسيده نگيرد قرار در مينا
به دور خط ز لب يار نا اميد مباش

مريد مولوي روم تانشد صائب
نکرد در کمر عرش دست گفتارش

به دور چهره او آتشين عذاري نيست
که همچو لاله گره نيست آه در جگرش

حريف گريه خونين نمي شود صائب
نزاکت که شکسته است شيشه در جگرش ؟

رخي که هر دو جهان در فروغ اومحوست
نظر چگونه کندبي نقاب ادراکش ؟

کسي که پاک نسازد دهن ز غيبت خلق
همان کليد در دوزخ است مسواکش

کند ز لطف بدن کار اخگر سوزان
فتد اگر گل بي خار در گريبانش

گشاده روي بود در حريم ديده مور
دلي که وسعت مشرب بود بيابانش

به داغ العطشم سوخته است سنگدلي
که نيست ريگ روان تشنه در بيابانش

اگر ز نکهت گل پيرهن کند در بر
شگفت نيست که نيلوفري شود سمنش

زاشک شمع توان نقل در گريبان ريخت
به محفلي که بخندد لب شکرشکنش

در آفتاب قيامت عرق نمي ريزد
ز بار خلق ندزدد کسي که اينجا دوش

چو مغزپسته نهان در شکر شود طوطي
به گفتگو چو درآيد لب شکر خايش

شود عيار بد ونيک در سفر ظاهر
يکي است تير کج و راست تا بود درکيش

مخور چو لاله و گل، روي دست ساغر عيش
که در رکاب نسيم فناست دفتر عيش

گزيده است مرابس که شادي ايام
به چشم حلقه مارست حلقه در عيش

مقيم گوشه غم باش اگر مسلماني
که دين ضعيف شود در زمين کافر کيش

مده ز دست چو گل دربهار ساغر عيش
که از شکوفه بود در گذار، اختر عيش

فغان که مردم کوته نظر نمي دانند
که در نقاب شکوفه است روي دختر عيش

بهشت نقد شده است از شکوفه، باده بيار
که در بهشت حلال است جام احمر عيش

به احتياط نظر کن به چشم جادويش
که در کمين رميدن نشسته آهويش

ز بار دل کند آزاد سرو راصائب
در آن چمن که کند جلوه قد دلجويش

بهشت اگر ز در خانه ام گذار کند
قدم برون نگذارم ز کنج خلوت خويش

کمينه حکم شهنشاه عشق اين حکم است
که گل پياده رود در رکاب بلبل خويش

که غير سبزه خط تو اي بهار اميد
رسانده است در آتش به آب، ريشه خويش ؟

چو زلف ماتميان در هم است کارجهان
ازين بلاي سيه دور دار شانه خويش

با صبح روگشاده تر ازآفتاب باش
ازهر که دم شمرده زند در حساب باش

از خانه شکسته بلا مي کند حذر
در رهگذار سيل حوادث خراب باش

گر هست در دماغ ترا باد نخوتي
آماده شکستن خود چون حباب باش

خود را چو آفتاب نکردي به نور عشق
باري چو سايه در قدم آفتاب باش

چون سرو در مقام رضا پايدار باش
آزاده ز انقلاب خزان و بهار باش