اقبالنامه نظامي

در اين آب شوريده خواهم نشست
که رازي خدا را در اين پرده هست

در آن شهر از آن روز رسم اوفتاد
که در جنبش آيد دهل بامداد

بسي گنج در پيش خاقان کشيد
وز آنجا سپه در بيابان کشيد

همه در خرام و خورش ناسپاس
نه بيني در ايشان کس ايزد شناس

ز دزدان نداريم هرگز هراس
نه در شهر شحنه نه در کوي پاس

چو اسکندر آيينه در پيش داشت
نظر در تنومندي خويش داشت

نه در طبع نيرو نه در تن توان
خميده شده زاد سرو جوان

نبردم به سر عمر در غافلي
مگر در هنرمندي و عاقلي

گشادم در هر ستمکاره اي
ندانم در مرگ را چاره اي

کاميد بهي در شهنشه نديد
در اندازه کار او ره نديد

در آن شب بدانگونه بگداخت شاه
که در بيست و هفتم شب خويش ماه

به صبري که در ناشکيبا بود
به شرمي که در روي زيبا بود

چو هنگام رفتن در آيد فراز
کنم بر فرشته در ديو باز

فلاطون چو در رفتن آمد چه گفت؟
که ما نيز در خاک خواهيم خفت

چو آن ياوري نيست در دست و پاي
که در مهد مينو کنم تکيه جاي

مخزن الاسرار نظامي

در هوس اين دو سه ويرانه ده
کار فلک بود گره در گره

جام سحر در گل شبرنگ ريخت
جرعه آن در دهن سنگ ريخت

زاتش و آبي که بهم در شکست
پيه در و گرده ياقوت بست

خون جهان در جگر گل گرفت
نبض خرد در مجس دل گرفت

روز شده با قدمش در وداع
زامدنش آمده شب در سماع

يا عليي در صف ميدان فرست
يا عمري در ره شيطان فرست

پاي فرو رفته بدين خاک در
با فلکم دست به فتراک در

تا سخن آوازه دل در نداد
جان تن آزاده به گل در نداد

در تک آنراه دو منزل شدم
تا به يکي تک به در دل شدم

هفت خليفه به يکي خانه در
هفت حکايت به يک افسانه در