اقبالنامه نظامي

بکوشيد تا در خروش آورد
نوائي که در خفته هوش آورد

ستوري مسين ديد در پيکرش
يکي رخنه با کالبد در خورش

چو انگشتري ديد در مشت خويش
نهادش بزودي در انگشت خويش

طبق پوش برداشت از خون در
ز در دامن شاه را کرد پر

فلک راز لب حقه پرنوش کرد
جهان را ز در حلقه در گوش کرد

در انديشه يا در نظر جويمش
چو پرسند جايش کجا گويمش

در اينجا کني کشت و کارنوي
در آنجا بر کشته را بدروي

در اين گردد از حال خود هر چه هست
در آن بر يکي حال بايد نشست

چو آتش در او گرم دل گشت شاه
به تندي در او کرد لختي نگاه

به هر حرفتي در که ديديم ژرف
درستي نديديم در هيچ حرف

تعجب روانيست در راه او
نبايد جز او در نظرگاه او

دو رويست خورشيد آيينه وش
يکي روي در چين يکي در حبش

هوس بين که چندين هزار آدمي
نهند آز در جان و زر در زمي

رهي در و برگي در آن راه ني
ز پايان منزل کس آگاه ني

فرو بستن کار در ره بود
گشايش در آن نيز ناگه بود

بنفشه چو در گل بود ناشکفت
عفونت بود بوي او در نهفت

بسا آب ديده که در ميغ تست
بسا خون که در گردن تيغ تست

ببين تا چه خون در جهان ريختي
چه سرها به گردن در آويختي

دگرگونه ديدم در آن سبز باغ
که چون پرنيان بود در پرزاغ

چو لختي رود در سر آرد حجاب
که آيد نورد زمين در حساب

در آن ماهيان کرده از جزع ناب
نماينده تر زانکه ماهي در آب

در او رفت سالار فرهنگ و هوش
چو در گنبد آسمانها سروش

خدائي نه و ده خدايان بسي
نه در کس دهائي نه در ده کسي

فراوان در آن وادي الماس بود
که روشن تر از آب در طاس بود

بتي ساختند آن همه زر در او
بجاي دو چشم آن دو گوهر در او