خسرو و شيرين نظامي

از آنجا رفت بيرون تيشه در دست
گرفت از مهرباني پيشه در دست

ز جاي گوسفندان تا در کاخ
دو رويه سنگها زد شاخ در شاخ

و گر پيش آمدي چاهيش در راه
ز بي پرهيزي افتادي در آن چاه

دل از جان بر گفته وز جهان سير
بلا همراه در بالا و در زير

ره ار در کوي و گر در کاخ کردي
نفيرش سنگ را سوراخ کردي

نبود آگه که مرغش در قفس نيست
به ميدان شد ملک در خانه کس نيست

اگر در نور و گر در نار ديدي
نشان هجر و وصل يار ديدي

در آفاق اين سخن شد داستاني
فتاد اين داستان در هر زباني

در آن انديشه عاجز گشت رايش
به حکم آنکه در گل بود پايش

سخن در تندرستي تندرست است
که در سستي همه تدبير سست است

در آوردندش از در چون يکي کوه
فتاده از پسش خلقي به انبوه

نه در خسرو نگه کرد و نه در تخت
چو شيران پنجه کرد اندر زمين سخت

چو در خوبي غريب افتادي اي ماه
غريبان را فرو مگذار در راه

ز سوداي تو اي شمع جهان تاب
نه در بيداري آسوده ام نه در خواب

تراشم سنگ و اين پنهانيم نيست
که در پيش است در پيشانيم نيست

دلا داني که دانايان چه گفتند
در آن دريا که در عقل سفتند

عيار دستبردش را در آن سنگ
ترازوئي نيامد راست در چنگ

در و هر لحظه تيغي چند مي بست
به رويش در دريغي چند مي بست

چو افتاد اين سخن در گوش فرهاد
ز طاق کوه چون کوهي در افتاد

عنان عمر ازينسان در نشيب است
جواني را چنين پا در رکيب است

در اين يک مشت خاک اي خاک در مشت
گر افروزي چراغ از هر ده انگشت

سنان در سنگ رفت و دسته در خاک
چنين گويند خاکي بود نمناک

قصب هائي در او پيچيده صد مار
رطب هائي در او پوشيده صد خار

سخن هائي که او را بود در دل
فشاند از طيرگي چون دانه در گل

تو در قدري و در تنها نکوتر
تو لعلي لعل بي همتا نکوتر