اسرار و رموز اقبال لاهوري

در صراط زندگي از پا فتاد
بر گلوي خويشتن خنجر نهاد

فطرتش از سوز عشق آزاد ماند
در جهان جستجو نا شاد ماند

اين مي ديرينه در ميناش نيست
شور يارب، قسمت شبهاش نيست

شيخ در عشق بتان اسلام باخت
رشته ي تسبيح از زنار ساخت

در کف موسي همين شمشير بود
کار او بالاتر از تدبير بود

اي اسير دوش و فردا درنگر
در دل خود عالم ديگر نگر

در گل خود تخم ظلمت کاشتي
وقت را مثل خطي پنداشتي

تا کجا در روز و شب باشي اسير
رمز وقت از لي مع اله يادگير

نکته ئي مي گويمت روشن چو در
تا شناسي امتياز عبد و حر

رفته و آينده در موجود او
ديرها آسوده اندر زود او

آمد از صوت و صدا پاک اين سخن
در نمي آيد به ادراک اين سخن

نغمه ي خاموش دارد ساز وقت
غوطه در دل زن که بيني راز وقت

تخم دين در کشت دلها کاشتيم
پرده از رخسار حق برداشتيم

اي مي ديرينه در ميناي تو
شيشه آب از گرمي صهباي تو

در نگاه تو زيان کاريم ما
کهنه پنداريم ما، خواريم ما

در دل حق سر مکنونيم ما
وارث موسي و هارونيم ما

ما پريشان در جهان چون اختريم
همدم و بيگانه از يکديگريم

کارمش در باغ و رويد آتشي
از قباي لاله شويد آتشي

در جهان يارب نديم من کجاست
نخل سينايم کليم من کجاست

ظالمم بر خود ستم ها کرده ام
شعله ئي را در بغل پرورده ام

شعله ئي غارت گر سامان هوش
آتشي افکنده در دامان هوش

موج در بحر است هم پهلوي موج
هست با همدم تپيدن خوي موج

هست در هر گوشه ي ويرانه رقص
ميکند ديوانه با ديوانه رقص

گر چه تو در ذات خود يکتاستي
عالمي از بهر خويش آراستي

تا بجان او سپارم هوي خويش
باز بينم در دل او روي خويش

رمز سوز آموز از پروانه ئي
در شرر تعمير کن کاشانه ئي

بر در ساقي جبين فرسود او
قصه ي مغ زادگان پيمود او

سخت کوشم مثل خنجر در جهان
آب خود مي گيرم از سنگ گران

عشق تا طرح فغان در سينه ريخت
آتش او از دلم آئينه ريخت

در سکوت نيم شب نالان بدم
عالم اندر خواب و من گريان بدم

سوختن چون لاله پيهم تا کجا
از سحر در يوز شبنم تا کجا

اشک خود بر خويش ميريزيم چو شمع
باشب يلدا در آويزيم چو شمع

چون مرا صبح ازل حق آفريد
ناله در ابريشم عودم تپيد

عشق را داغي مثال لاله بس
در گريبانش گل يک ناله بس

در دلش ذوق نمو از ملت است
احتساب کار او از ملت است

در زبان قوم گويا مي شود
بر ره اسلاف پويا مي شود

هر که آب از زمزم ملت نخورد
شعله هاي نغمه در عودش فسرد

چون ز خلوت خويش را بيرون دهد
پاي در هنگامه ي جلوت نهد

در جماعت خود شکن گردد خودي
تا ز گلبرگي چمن گردد خودي

از چه رو بر بسته ربط مردم است
رشته ي اين داستان سر در گم است

در جماعت فرد را بينيم ما
از چمن او را چو گل چينيم ما

مردمان خو گر بيک ديگر شوند
سفته در يک رشته چون گوهر شوند

جان او از سخت کوشي رم زند
پنجه در دامان فطرت کم زند

يک شرر مي افکند اندر دلش
شعله ي در گير مي گردد گلش

در جهان کيف و کم گرديد عقل
پي به منزل برد از توحيد عقل

در ره حق تيزتر گردد تکش
گرم تر از برق خون اندر رگش

آب دلها در ميان سينه ها
سوز او بگداخت اين آئينه ها

شعله اش چون لاله در رگهاي ما
نيست غير از داغ او کالاي ما

قوم را انديشه ها بايد يکي
در ضميرش مدعا بايد يکي

جذبه بايد در سرشت او يکي
هم عيار خوب و زشت او يکي