ديوان شمس

در عشق تو خون ديده باريد بسي
جان در تن من ز غم بناليد بسي

در عشق تو خون ديده باريد بسي
جان در تن من ز غم بناليد بسي

در عشق موافقت بود چون جاني
در مذهب هر ظريف معني داني

داغ مهرت اگر نه در جان بودي
در عشق تو جان بدادن آسان بودي

ديوان ناصر خسرو

در بند مدارا کن و دربند ميان را
در بند مکن خيره طلب ملکت دارا

گر من در اين سراي نبينم در آن سراي
امروز جاي خويش، چه بايد بصر مرا؟

شايد اگر نيست بر در ملکي
جز به در کردگار بار مرا

من آنم که در پاي خوگان نريزم
مر اين قيمتي در لفظ دري را

چو با عدل در صدر خواهي نشسته
نشانده در انگشتري مشتري را

بر قول ار به جمله گوا يابي
در امهات و زاتش و در آبا

اينجاست به يمگان تو را دبستان
در بلخ مجويش نه در بخارا

مکر تو صعب است که مردم ز تو
هست در آرام تو خود در شتاب

آب چاهيت بسي خوشتر در خانه خويش
زانکه در شهر کسان گرم گهان پست و جلاب

نيست ز ما ايمن نخچير و شير
در که و نه مرغ که آن در هواست

آتش در سنگ به بيگار توست
آب به بيگار تو در آسياست

با همه کم بيش که در عالم است
عدل نگوئي که در اين جا کجاست؟

همچنان چون گفت مي گويد سخن
ديو در عزي و لات و در منات

پازهر اژدهاست خرد سوي هوشيار
در خورد مکر نيست نه نيز از در دهاست

انگشت مکن رنجه به در کوفتن کس
تا کس نکند رنجه به در کوفتنت مشت

در فردوس به انگشتک طاعت زن
بر مزن مشت معاصي به در دوزخ

در دست شه اينها سپرغمند کماهي
در پيش خر آنها چو گياهند و غذااند

دانند که در عالم دين شهره لوائي است
پنهان شده در سايه اين شهره لوااند

مکين است دين و قران در دل من
همين بود در دل مکين محمد

بيد با باد به صلح آيد در بستان
لاله با نرگس در بوس و کنار آيد

در اين سراي ببيند چو اندرو آمد
که اين سراي ز مرگي در دگر دارد