کليله و دمنه

و اگر کريمي در سر آيد دست گير او کرام توانند بود ، چنانکه پيل ...

و در جمله متفکر مباش ، که همين ساعت خلاص يابي و اين عقده گشاده ...

وانچ از تو بر اين خسته روان مي آيد
در برق جهنده سوز آن بگزايد

نرسد عقل اگر دو اسپه کند
در تگ وهم بي غبار ملک

... و نفاذ عزم خاک در چشم ملوک زده است و از باس و سياست خويش در ...

... را راجح مي شناسي در غرور عظيم افتاده اي ...

در دهان دار تا بود خندان
چون گراني کند بکن دندان

و در اين مجمع آن بوم که کشتن او صواب مي ديد حاضر بود ، گفت :

شاد شو اي منهزم ، که در مدد تو
حمله تاييد و رکضت ظفر آيد

... بهر ناکامي و مشقت در مقام اندوه و ضجرت نيفتد ...

... سريرت ملک ايشان در بزم و رزم چگونه يافتي. ...

و هرکه در ميدان خرد پياده باشد و از پيرايه حزم عاطل مکتسب او سخت ...

و در زير آن درخت باخه اي نشستي و بسايه آن استراحت طلبيدي.

گفت :مخايل مخاصمت تو با خود و تحير راي تو در عزيمت تو ظاهر است.

اي دوستي نموده و پيوسته دشمني
در شرط تو نبود که با من تو اين کني

در حکم خود آورده بود و نيک حرص مي نمود بر آنچه او را فرزندي باشد ...

... چنان بود که من در سايه او چون کبوتر در مکه مرفه توانم زيست و در ...

و در خبر آمده است که: لا يادغ المومن من جحر مرتين.

خشم نبوده ست بر اعدام هيچ
چشم نديده ست در ابروم چين

بي بلا نازنين شمرد او را
چون بلا ديد در سپرد او را

در نسيه آن جهان کجا بندد دل
آن را که بنقد اينجهانيش توي ؟

شير گفت: در اين مدافعت چه فايده؟ که البته ترا معاف نخواهيم فرمود ...

ديگري گفت: عجب تر آنست که تدارک اين کار در مطاولت افگند.

... که اغراض معتبر در ميان آمد. ...

بعشق و مهر تو آن بحر دور پايانم
که در نيابد چرخ و هوا کرانه من

... بابي معتبر است در احسان و نيکوکاري. ...

آني که ز دل وفا برانداخته اي ،
با دشمن من تمام در ساخته اي ؛

در اين کار تعجيل بايد کرد تا فرصت فوت نشود ، «فان الفرص تمر ...

در ملک برو هيچ کس نيست برابر
سودا چه پزي بيهده ؟ طوبي و سپيدار!

دندان يکي سخت شده در دل مريخ
خرطوم يکي حلقه شده گرد ثريا

... و چون بدو پيوست در تواضع افراط فرمود. ...

که پديد است در جهان باري
کار هر مرد و مرد هر کاري

ور عقل شود طبع مي ناب شوم
در ديده حزم و دولتش خواب شوم

در اين ميان انباغ او آن جامه ارغوان پوشيده بريشان گذشت

گفت: سه تن بر خود گمان مهارت دارند و هنوز در مقام جهالت باشند :

... و بم ، برابر ، در صعود و نزول نشناسد ، و نقاش بي تجربت که دعوي ...

بلار گفت: صواب همينست و در امضاي اين عزيمت تردد نيست

بلار گفت: دولت ملک در مزيد بسطت و دوام قدرت دايم و پاينده باد !

رضا ندادي جز صبح در جهان نمام
رها نکردي جز مشک بر زمين غماز

و اگر در اين شرايط شبهتي ثابت شود البته نشايد که در معرض محرميت ...

در اثناي مفاوضت سياح ذکر پيرايه بازگردانيد و عين آن بدو نمود.

... بدکرداران بهيچ تأويل در توقف نماند. ...

و همگنان در رنج غربت افتاده و فاقه و محنت ديده.

سوي قصبه رفت و پرسيد که: در اين شهر کدام کار بهتر رود؟

در اين فکرت بشهر درآمد ، رنجور و متأسف پشت بدرختي بازنهاد.

... هيچ عذري نيست. در جمله برخاست و بخانه او رفت ...

... ياران بساخت و بر در شهر بنبشت که «حاصل يک روزه خرد صدهزار درم ...

يگانه عالمي شاها ، چه گويم بيش ازين ؟ زيرا
همان آبست اگر کوبي هزاران بار در هاون

گفتم: اي عجب ، گنج در زير زمين مي بتوانيد ديد ، و از مکر صياد ...

ديوان ابوسعيد ابوالخير

گفتم صنما لاله رخا دلدارا
در خواب نماي چهره باري يارا