ديوان شمس

اگر امروز دلدارم کند چون دوش بدمستي
درافتد در جهان غوغا درافتد شور در هستي

کلاه پاسبانانه قباي پاسبانانه
وليک از هاي هاي او در عالم در امانستي

ور ز آنک خبر ندهي دانم که کجاهايي
در دامن دريايي چون در و گهر رفتي

آن دلبر سروين قد در قصد کسي باشد
در کوي همي گردد چون مشتغل کاري

پنهان نتوان بردن در خانه چراغي را
اي ماه چه مي آيي در پرده پنهاني

چون سرمه جادويي در ديده کشي دل را
تمييز کجا ماند در ديده انساني

در خدمت خاک او عيشي و تماشايي
در آتش عشق او هر چشمه حيواني

در جنت و در دوزخ پرسان تواند اي جان
کاي جنت روحاني وي بحر صفا چوني

نک ساقي بي جوري در مجلس او دوري
در دور درآ بنشين تا کي دوران بيني

صورت چه که بربودي در سر بر ما بودي
برخاستي از ديده در دلکده بنشستي

سر را چه محل باشد در راه وفاداري
جان خود چه قدر باشد در دين جوانمردي

هم عاقبت اي سلطان بردي همه را مهمان
در بخشش و در احسان حاجات روا کردي

بگشاي دهانت را خاشاک مجو در مي
خاشاک کجا باشد در ساغر هشياري

در رنگ رخم عشقش چون عکس جمالش ديد
افتاد به پايم عشق در عذر گنه کاري

اجزاي وجود من مستان تواند اي جان
مستان مرا مفکن در نوحه و در زاري

در پيش دو چشم من پيوسته خيال تو
خوش خواب که مي بينم در حالت بيداري

اندر پس ديواري در سايه خورشيدش
در نيم شب هجران بگشود مرا کاري

در خانه همي گشتم در دست چنين شمعي
تا تيره شد اين شمعم از تابش انواري

در حسن بهشت تو در زير درختانت
هر سوي يکي ساقي هر سوي يکي حوري

بنگر تو در اين اجزا که همرهشان بودي
در خود بترنجيده از نامي و ارکاني

اي آنک نمي گنجي در شش جهت عالم
با اين همگي زفتي در زير قبا چوني

در عشق کجا باشد مانند تو عشقيني
شاهان ز هواي تو در خرقه دلقيني

در روح نظر کردم بي رنگ چو آبي بود
ناگاه پديد آمد در آب چنان ماهي

در جستن دل بودم بر راه خودش ديدم
افتاده در اين سودا چون مردم صفرايي

چون ذره رسن سازم از نور و رسن بازم
در روزن اين خانه در گردش سودايي