ديوان شمس

در باغ فنا درآ و بنگر
در جان بقاي خويش جنات

در لحد مونس شوندت آن صفات باصفا
در تو آويزند ايشان چون بنين و چون بنات

دوستي در اندرون خود خدمتي پيوسته است
هيچ خدمت جز محبت در جهان پيوست نيست

چون دهانت بسته باشد در جگر آتش بود
در ميان جو درآيي آب بيني سود نيست

شمس تبريزي برآمد در دلم بزمي نهاد
از شراب عشق گشتست اين در و ديوار مست

آفتاب ار چه در اين دور فريدست و وحيد
شرقيانند که او در صفشان آحادست

زين بيان نوري که پيدا مي شود
در بيان و در مبين جستيم نيست

گم شدن در گم شدن دين منست
نيستي در هست آيين منست

تا پياده مي روم در کوي دوست
سبز خنگ چرخ در زين منست

گر حلقه زر نبودي در گوش او نرفتي
در گوش حلقه زر بر طمع او نشانست

زان روزنه نظر کن در خانه جليس
بنگر که ظلمت است در او يا که روشنيست

ويراني دو کون در اين ره عمارتست
ترک همه فوايد در عشق فايده ست

هر دوزخي که سوخت و در اين عشق اوفتاد
در کوثر اوفتاد که عشق تو کوثرست

اي گل و گلزارها کيست گواه شما
بوي که در مغزهاست رنگ که در چشم هاست

در دل اگر تنگيست تنگ شکرهاي اوست
ور سفري در دلست جز بر دلدار نيست

ساقي جان در قدح دوش اگر درد ريخت
دردي ساقي ما جمله صفا در صفاست

برون در همه را چون سگان کو بنشان
که در شرف سر کوي تو طور سينينست

تو را که در دو جهان مي نگنجي از عظمت
ابوهريره گمان چون برد در انبانت

صوفيان آمدند از چپ و راست
در به در کو به کو که باده کجاست

جنس فرعون هر کي در منيست
جنس موسي هر آنک در پاکيست

در چه طبع تو خيالاتست
يوسفي بي خيال در چه نيست

اي تو در جان چو جان ما در تن
سخت پنهان وليک پنهان نيست

در دل و در ديده ديو و پري
دبدبه فر سليمان ماست

آن ملک مملکت جان و دل
در دل و در جان پريشان ماست

در بن دريا به تک آب تلخ
در طلب گوهر رعنا خوشست