مثنوي معنوي

آن دهد حقشان که لا عين رات
که نگنجد در زبان و در لغت

چغز جان در آب خواب بيهشي
رسته از موش تن آيد در خوشي

هر کراهت در دل مرد بهي
چون در آيد از فني نبود تهي

در گذشت از وي نشاني آن چنان
که قضا در فلسفه بود آن زمان

اي عزيز مصر و در پيمان درست
يوسف مظلوم در زندان تست

تا بگويد با حريفان در سمر
کو چه دارد در جبلت از هنر

گفت يک خاصيتم در بيني است
کار من در خاکها بوبيني است

در زمين حق را و در چرخ سمي
نيست پنهان تر ز روح آدمي

منظر حق دل بود در دو سرا
که نظر در شاهد آيد شاه را

من نکردم لا ابالي در روش
تو مکن هم لاابالي در خلش

اهبطوا افکند جان را در بدن
تا به گل پنهان بود در عدن

بود جنسيت در ادريس از نجوم
هشت سال او با زحل بد در قدوم

در مشارق در مغارب يار او
هم حديث و محرم آثار او

آن نظر که کرد حق در وي نهان
چون نهد در تو تو گردي جنس آن

يوسف و موسي ز حق بردند نور
در رخ و رخسار و در ذات الصدور

از برون دان آنچ در چاهت نمود
ورنه آن شيري که در چه شد فرود

اي فقيران را عشيره و والدين
در خراج و خرج و در ايفاء دين

تو حياتي مي دهي در هر نفس
کز نفيسي مي نگنجد در نفس

مرد خفته روح او چون آفتاب
در فلک تابان و تن در جامه خواب

در اميري او غريب و محتبس
در صفات فقر وخلت ملتبس

آن يکي در کنج مسجد مست و شاد
وآن دگر در باغ ترش و بي مراد

در عماد الملک اين انديشه ها
گشته جوشان چون اسد در بيشه ها

در دل خوارمشه اين دم کار کرد
اسپ را در منظر شه خوار کرد

روح را در غيب خود اشکنجه هاست
ليک تا نجهي شکنجه در خفاست

آنک در چه زاد و در آب سياه
او چه داند لطف دشت و رنج چاه