ديوان قاآني

ز در و لعل و زر و سيم و جوزق و جاورس
ز نقد و جنس و جو و کاه و گندم و ارزن

چنان که آمد و نگذاشت در ديار هري
نشان ز بوم و بر و کاخ و کوخ و باره و بن

خصم را از کف عنان وز پا رود بيرون رکاب
چون کني پا در رکاب و چون به کف گيري عنان

شهزاده يي کز فال و فر نارد شهان را در نظر
گامي ز ملکش خشک وتر نامي ز جودش بحر و کان

باري چو آن فرخ پسر بر عادت جد و پدر
در جهرم اين والا اثر بنهاد و فارغ گشت از آن

رزق و مرگ عالم از تيغ و قدح در دست اوست
روز رزم و بزم وين را کرده ام بس امتحان

چون درع رومي در برش چون خود چيني بر سرش
خاقان و قيصر بر درش تاج آورند از روم و چين

آن سرين کاو چون پري پنهان بود از چشم خلق
چون من از هر سو دو صد ديوانه دارد در کمين

روز و شب در باغ گردي تا بگردد روز و شب
سال و مه خشنود ماني تا بماند سال و ماه

عشق باشد بي نياز از وصف و بس در وصف او
ني به شرط و لا به شرط و ني به شرط لاستي

تو اي ماه دو هفته کرده يي هر هفت و هر هفته
کند در حسن هر پيرايه يي زان هفت هفتادي

سيه شد رويت از خط وين خطا زان زلفکان سر زد
که صدره در سيه کاري مر او را امتحان کردي

او به ياري بسته دل کش نيست هستي ز آب و گل
در وجودش آب و گل نشو و نما دارد همي

تو گويي دره را که کرد و که را دره يا که را
ز جا برکند و در آن دره بنهاد از هنرداني

از لب و چشمت دلم پيوسته در خوف و رجاست
کاين زند از غمزه نيش و آن دهد از بوسه نوش

ديوان محتشم کاشاني

من اول از تو کردم احتراز اما اسيري هم
که کرد آخر سر خود در سر و کار تو من بودم

آن که دي بر من کشيد از غمزه صد شمشير تيز
تا تو واقف مي شود مي افکند در خون مرا

به خشم است آن مه از غير و نشان تير خوفم من
که در دستش کمان خشم را پرزور مي بينم

من خود نمي گويم به کس رازي که دارم پاس آن
اما اگر گويد کسي در بزم او صد خون شود

به کامم روز و شب در عاشقي اما به کام که
به کام آن که جان مي يابد از مرگم چه کام است اين

تو گرم عيش با غير و مرا هر لحظه در خاطر
که مي سوزد دلت بر من چه سوداهاي خام است اين

به من عهدي که در عهد از محبت بسته اي مشکن
به بد عهدي مگردان شهره اي پيمان شکن خود را

ماهي نهد دل بر خطر مرغ هوا يابد ضرر
آن دم که اشک و اه من در بحر و بر طوفان کند

تو اي غير اين زمان چون در ميان ما و يار ما
به اين نامحرمي گنجي که محرم هم نمي گنجد

اشگم از بي دست و پائي در پي اين دل شکار
بر زمين غلطان چو مرغ نيم به سمل مي رود