ديوان سيف فرغاني

بر روي چرخ ديده اي اي جان هلال و بدر
در عشق و حسن آن منم اي جان و اين تويي

جواز از موي و روي تو همي يابند روز و شب
که در آفاق مي گردند اين تاريک و آن روشن

عارفان بي جاي و جامه عالمان بي نان و آب
خانقه بي فرش و سقف و مدرسه بي بام و در

تو اندر خويشتن دايم چو بو در گل چه ماندستي
چو برگ از شاخ و چون ميوه سر از ازهار بيرون کن

چو روز رفته گر يک شب هوا را از پس اندازي
دلت در کار جان خود چو ديده نقش بين باشد

(در حق امير محيي الدين امير شاه طاب مرقده گويد که استري شموس فرستاده بود، رد کرد و ديگري التماس نمود)

در دلم از عشق تو صد درد و مي گويي منال
مي نهي بر آتشم چون ديگ و مي گويي مجوش

سرو و مه را با تو نسبت نبود اي جان گر بود
سرو را در بر قبا و ماه را بر سر کلاه

اي از چو تو شيرين لبي صد شور در هر انجمن
آن را که آمد ياد تو چون من برفت از خويشتن

در شهور سنه خمس وسبعمائه شيخ نجم الدين اردبيلي وشمس الدين وراوي بدين ضعيف رسيدند والتماس اين (دو)غزل کردند، گفته آمد:

چو صيد از دام جست اي دل دگر چون در کمند افتد
نفس کرکام بيرون شد دگر کي باد هان آيد

گفتم که عقل وصبر را در عشق يار خود کنم
عقل از سر و صبر از دلم آن شوخ رعنا مي برد

ديوان شاه نعمت الله ولي

عاشق و معشوق و عشق، هر سه بر ما يکي است
در دو جهان هست و نيست جز يک ديگر مرا

به نور مهر و مه بنگر که هر دو نعمت الله اند
زهر دو روز و شب روشن ببين در ديده بينا

ز آه دلسوزم که آتش ميفتد در اين و آن
جسم و جان بر باد رفت و کفر و ايمانم بسوخت

گفتم که اين جانان کي است جان گفت جانان من است
عشقش همي جستم به جان دل گفت در جان من است

هستي ما را وجود از جود آن يک نيست هست
در دو عالم غير از اين ما را مآلي هست نيست

خرابات است و خم در جوش و ساقي مست و ما بيخود
سر از دستار نشناسيم و مي از جام و نيک از بد

در آن حضرت که از غيرت نگنجد غير او غيري
چه جاي اين و آن دارد چه قدر ما و تو باشد

عشق هر جائيست ما هم در پي او مي رويم
او بهر جا مي رود ما را بهر جا مي کشد

در کش خود مي کشد ما را به صد تعظيم و ناز
اين کشاکش خوش بود چون سيد ما مي کشد

ز آب چشم ما هر سو روان آبي است گر جوئي
خوش است اين چشمه روشن ببين در چشم ما خوشتر

درآ در بحر ما با ما که ما موجيم و او دريا
به عين ما يکي باشيم به اسم و رسم ممتازيم

به ما آئينه اي بخشيد و روي او در آن پيداست
به ما نوري عطا فرمود از آن شد چشم ما روشن

در چشم من آن نور است اي نور دو چشم من
او ناظر و منظور است اي نور دو چشم من