ديوان هلالي جغتايي

هر شب بسر کوي تو از پاي در افتم
وز شوق تو آهي زنم و بي خبر افتم

چنان زار و ضعيفم در هواي سرو بالايي
که همچون خار و خاشاک از دم باد سحر غلتم

هلالي، چون مرا در کوي آن مه ناتوان بيني
بگير از دستم و بگذار تا بار دگر غلتم

پس از مردن چو در پرواز آيد مرغ جان من
چو مرغان حرم بر گرد قصر و منظرت گردم

چون آن مه فتنه شد در شهر، من هم عاقبت روزي
شوم آواره و هر دم بصحراي دگر گردم

بنده ام خواندي و داغم چو سگان بنهادي
زين سبب در همه جا نام و نشاني دارم

بخاک من گذري کن، چو در وفاي تو ميرم
که زنده گردم و بار دگر براي تو ميرم

نهادم از سر خود يک بيک هوي و هوس را
همين بود هوس من که: در هواي تو ميرم

نبينم ماه نو را در خم طاق فلک هرگز
اگر روزي نظر بر طاق ابروي تو اندازم

مگو افسانه مجنون، چو من در انجمن باشم
ازو، باري، چرا گويد کسي؟ جايي که من باشم

کسي افسانه درد مرا جز من نمي داند
از آن دايم من ديوانه با خود در سخن باشم

جدا، زان سرو قد، گر جانب بستان روم روزي
بياد قد او در سايه سرو چمن باشم

چسان رازي کنم پنهان؟ که از صد پرده ظاهر شد
مگر وقتي نهان ماند که در زير کفن باشم

هلالي، چون نمي پرسد مرا ياري و غم خواري
من مسکين غريبم، گر چه دايم در وطن باشم

چو از شوق تو يک شب خواب در چشمم نمي آيد
اجازت ده که : شبها گرد کويت پاسبان باشم

از غمزه تو کاست تن من، که چو مويي
من موي شوم در خم گيسوي تو باشم

گفت: يار از غير ما پوشان نظر، گفتم: بچشم!
وانگهي دزديده در ما مي نگر، گفتم: بچشم!

پيش آن خسرو خوبان چه کشم ناوک آه؟
چيست اين تحفه که من در نظر شاه کشم؟

رفتي و دلم چاک شد از دست تو دلبر
باز آ و قدم رنجه نما در دل چاکم

تا چند هلالي را در آتش غم سوزي؟
من آدميم، يا رب، يا خود خس و خاشاکم؟

چون مرا سودايت از روز نخستين در سرست
پس همان بهتر که آخر سر درين سودا کنم

بس که خوارم، از سگانت شرم مي آيد مرا
چند خود را در ميان مردمان رسوا کنم؟

من کيم تا از غلامان تو گويم خويش را؟
من چه سگ باشم که در خيل سگانت جا کنم؟

هر موي من هزار زبان باد در غمش
تا من حکايت از غم يک موي خود کنم

خواهم ز دل برون کنم اين درد را ولي
در جان درون شود اگر از دل برون کنم