ديوان ناصر خسرو

ديدار با تو با چشم تو در شخص تو جفت است
چشمت به مثل کار و درو علم چو ديدار

در سخره و بيگار تني از خور و از خواب
روزي برهد جان تو زان سخره و بيگار

در طاعت تو جان و تنم يار خرد گشت
توفيق تو بوده است مرا يار و نگهدار

داد تن دادي، بده جان را به دانش داد او
يافت از تو تن بطر در کار جانت کن نظر

از حريصي ي کار دنيا مي نپردازي همي
خانه بس تنگ است و تاري مي نبيني راه در

ره گذار است اين جهان ما را، بدو دل در مبند
دل نبندد هوشيار اندر سراي ره گذر

در غم آزت چو شير شد سر چون قير
وان دل چون تازه شير تو شده چون قار

بار و بزه از تو بر خره کرده است
اي شده چوگانت پشت در بزه و بار

خوار که کردت به پايگاه شه و مير
در طلب خواب و خور جز اين تن خوشخوار

عقل ز بهر تفکر است در اين باب
بر تن و جان تو، اي پسر، سر و سالار

مير چه گوئي که بر تو بر در مزگت،
اي شده گم ره، به دوخته است به مسمار؟

چون چون و چرا خواستم و آيت محکم
در عجز به پيچيدند، اين کور شد آن کر

آن قوم که در زير شجر بيعت کردند
چون جعفر و مقداد و چو سلمان و چو بوذر

گفتم که «به قرآن در پيداست که احمد
بشير و نذير است و سراج است و منور

ز انديشه که خاک است و نبات است و ستور است
بر مردم در عالم اين است محصر

هر جا که بوم تا بزيم من گه و بيگاه
در شکر تو دارم قلم و دفتر و محبر

زي اهل خرد تخم سخن حکمت و علم است
در خاک دل اي مرد خرد تخم سخن کار

مر حکمت را خوب حصاري است که او را
داناست همه بام و زمين و در و ديوار

اين قول رسول است و در اخبار نبشته است
تا محشر از آن رو ز نويسنده اخبار

از پند و ز علم آنچه برون نامد از اين در
از علم مگو آن را وز پند مپندار

بر سر خلق مرو را چو وصي کرد نبي
اين به اندوه در افتاد ازو وان به زحير

او سزا بد که وصي بود نبي را در خلق
که برادرش بدو بن عم و داماد و وزير

بي نظير و ملي آن بود در امت که نبود
مر نبي را بجز او روز مواخات نظير

زين قبل ماند به يمگان در حجت پنهان
دل برآگنده زاندوه و غم و ، تن به گداز

آن را که همچو سنگ سر مره روز بدر
در حرب همچو موم شد از بيم ضربتش