ديوان شمس

اي خداوند شمس دين ناگاه بخرام از سوي
کين دلم در خواب مي بيند چنان ناگاه را

تا ز موي او در آويزان شدست اين جان من
فرق نکند اين دل من نوش را و نيش را

شمس تبريز! چو در جوي تو غوطي خوردم
جامه گم کردم و خود نيست نشان از لب جو

شکر تو من ز چه رو از بن دندان نکنم
کز لب تو شکرم در بن دندان باشد

هرجا که روي آورد جان روي در تو دارد
گرچه که مي نداند اي جان که تو کجايي

جز حق همه گدا و حزينند و رو ترش
عباس دبس در سر و بيرون چو اغنيا

اي شاد آن بهار که در وي نسيم تست
وي شاد آن مريد که باشي توش مراد

من قطره چرا باشم؟ چون غرق در آن بحرم
من مرده چرا باشم؟ چون جان ودلم زندست

مي افتم و مي خيزم چون ياسمن از مستي
مي غلطم در ميدان چون گوي از آن چوگان

چو اندر گلستان آيد، گل و گلبن سجود آرد
چو در شکرستان آيد، قصب بر قند پيچاند

عجب باغ ضميرست آن، مزاج شهد و شيرست آن
و يا در مغز هر نغزي، شراب بي خمارست آن

خرامان مست مي آيي، قدح در دست مي آيي
که صافان همه عالم، غلام آن يکي دردي

ز رنجوري چه دلشادم! که تو بيمار پرس آيي
ز صحت نيک رنجورم، که در صحت لقا بردي

گهي از چشم او مستم، گهي در قند او غرقم
دلا با خويش آي آخر ميان قند و بادامي

چو جان با تست، نعمتها ز گردون بر زمين رويد
وگر باشي تو بر گردون چو جانت نيست در گوري

امير حاج عشق آمد، رسول کعبه دولت
رهاند مر ترا در ره، ز هر شرير و شريره

شهيدان رياحين را که دي در خون ايشان شد
برآوردي و جان دادي نمودي حشر و انشي را

بس جان که چو يوسف به چه مهلکه افتاد
پنداشت که گم گشت خود او در وطن آمد

رفتند و آمدند به مقصود، و ديگران
در آب و گل چو آب و گل خود مکدرند

در حسن کبريا چو فنا گشت از وجود
موجود مطلق آمد و بي کبر و بي رياست

اکسير عشق را به طلب در وجود او
تا آن شوي تو جمله به انعام جود او

شاه هم از بامداد، سرخوش و سرمست خاست
طبل به خود مي زند، در دل او تا چهاست

آن طرفي که گياست امن و امان از کجاست؟
غره به سبزي مشو، گرگ سيه در قفاست

صد جام درکشيدي و بر لب زدي کلوخ
ليکن دو چشم مست تو در مي دهد صلا

بيار آن مي، که غم جان را بپخسانيد در غوغا
بيار آن مي که سودا را دوايي نيست جز حمرا