ديوان شمس

ز رخ يوسف خوبان همه زندان چو گلستان
چو چنين باشد زندان تو چرا در غم وامي

همه ذرات پريشان ز تو کاليوه و شادان
همه دستک زن و گويان که تو در خانه مايي

همه چون ذره روزن ز غمت گشته هوايي
همه دردي کش و شادان که تو در خانه مايي

به خدا جمال خود را چو در آينه ببيني
بت خويش هم تو باشي به کسي گذر نداري

چو غلام توست دولت کندت هزار خدمت
که ندارد از تو چاره و گرش ز در براني

تو بخسپ خوش که بختت ز براي تو نخسپد
تو بگير سنگ در کف که شود عقيق کاني

نکني خمش برادر چو پري ز آب و آذر
ز سبو همان تلابد که در او کنند يا ني

همه خلق در کشاکش تو خراب و مست و دلخوش
همه را نظاره مي کن هله از کنار بامي

فلکا نه پادشاهي نه که خاک بنده توست
تو چرا به خدمت او شب و روز در هوايي

مه و مهر يار ما شد به اميد تو خدا شد
که زهي اميد زفتي که زند در خدايي

چو خليل رو در آتش که تو خالصي و دلخوش
چو خضر خور آب حيوان که تو جوهر بقايي

بت من ز در درآمد به مبارکي و شادي
به مراد دل رسيدم به جهان بي مرادي

سخني ز نسر طاير طلبيدم از ضماير
که عجب در آن چمن ها که ملک بود پريدي

بزد آه سرد و گفتا که بر آن در است قفلي
که بجز عنايت شه نکند برو کليدي

تو کيي در اين ضميرم که فزونتر از جهاني
تو که نکته جهاني ز چه نکته مي جهاني

بفروز آتشي را که در او نشان بسوزد
به نشان رسي تو آن دم که تو بي نشان بماني

چو ز هجر تو به نالم ز خدا جواب آيد
که چو يوسفي خريدي به چه در مزاد دادي

ز غم تو زار زارم هله تا تو شاد باشي
صنما در انتظارم هله تا تو شاد باشي

چو يقين شده ست دل را که تو جان جان جاني
بگشا در عنايت که ستون صد جهاني

چه سماع هاست در جان چه قرابه هاي ريزان
که به گوش مي رسد زان دف و بربط و اغاني

هله اي دلي که خفته تو به زير ظل مايي
شب و روز در نمازي به حقيقت و غزالي

تويي گوهري که محو است دو هزار بحر در تو
تويي بحر بي کرانه ز صفات کبريايي

تو در آن دو رخ چه داري که فکندي از عياري
دو هزار بي قراري تو چنين شکر چرايي

چو دو زلف توست طوقم ز شراب توست شوقم
بنگر که در چه ذوقم تو چنين شکر چرايي

ني زمين و نه فلک را قدم و طاقت توست
نه در اين شش جهتي پس ز کجا آمده اي