ديوان شمس

راه زنان را بزني تا که حقت نام نهد
غازي من حاجي من گر چه به تن در وطني

خواجه چه گيري گروم تو نروي من بروم
کهنه نه ام خواجه نوم در مدد اندر مددي

بر سر خرپشته من بانگ زن اي کشته من
دانک من اندر چمنم صورت من در لحدي

قند تو فرخنده بود خاصه که در خنده بود
بزم ز آغاز نهم چون تو به آغاز دري

هر طربي که در جهان گشت نديم کهتري
مي برمد از او دلم چون دل تو ز مقذري

ما گهريم و اين جهان همچو زري در امتحان
بر سر زر برآ که لا گر تو نه اي محقري

در تو نهان چهارجو هيچ نبينيش که کو
همچو صفات و ذات هو هست نهان و ظاهري

گفته به عقل طيره شو گفته به عشق خيره شو
گفته به صبر خون گري در غم هجر دلبري

بر سر من نبشت حق در دل من چه کشت حق
صبر مرا بکشت حق صبر نماند و صابري

ور دو سه روز چشم را بند کني باتقوا
چشمه چشم حس را بحر در عيان کني

بس که نگنجد آن سخن کو بنبشت در دهان
گر همه ذره ذره را بازکشي دهان کني

او است بهشت و حور خود شادي و عيش و سور خود
در غلبات نور خود آه عظيم آيتي

عشق چو رهنمون کند روح در او سکون کند
سر ز فلک برون کند گويد خوش ولايتي

کي بود آفتاب تو در دل چون حمل رسد
تا تو چو آب زندگي بر گل و بر سمن رسي

لطف خيال شمس دين از تبريز در کمين
طالب جان شوي چو دين تا به چه شکل و فن رسي

از سوي چرخ تا زمين سلسله اي است آتشين
سلسله را بگير اگر در ره خود محققي

عشق قرابه باز و من در کف او چو شيشه اي
شيشه شکست زير پا پاي کسي خليد ني

غرق غنا شو و خمش شرم بدار چند چند
در کنف غناي او ناله آز مي کني

آب تو ده گسسته را در دو جهان سقا تويي
بار تو ده شکسته را بارگه وفا تويي

ريگ ز آب سير شد من نشدم زهي زهي
لايق خرکمان من نيست در اين جهان زهي

خامش باش و بازرو جانب قصر خامشان
باز به شهر عشق رو اي تو فکنده در دهي

دوش ز درد دل مها تا به سحر نخفته ام
ز آنک تو مکر دشمنان در حق من شنيده اي

آينه اي خريده اي مي نگري به روي خود
در پس پرده رفته اي پرده من دريده اي

از بد و نيک مجرمان کند نشد وفاي تو
ز آنک تو راست در کرم ثابتي و مهارتي

آه که در فراق او هر قدمي است آتشي
آه که از هواي او مي رسدم ملامتي