ديوان شمس

نهاده هر دو قدم شاد در سراي بقا
و زين بساط فنا هر دو دست خود شسته

حيات خويش در آن لقمه گر چه پنداري
ضمير را سبل است آن و ديده را پرده

چرا مکن تو در اين جا مگو چرا نکنم
که چشم جان را گشته است اين چرا پرده

در آن زمان که خران بول خر به بو گيرند
زهي زمان و زهي حالت و زهي حاله

گر سر برون کردي مهش روزي ز قرص آفتاب
ذره به ذره در هوا ليلي و مجنون آمدي

گلزار بين گلزار بين در آب نقش يار بين
و آن نرگس خمار بين و آن غنچه هاي احمري

اي صلح داده جنگ را وي آب داده سنگ را
چون اين گل بدرنگ را در رنگ ها مي آوري

خورشيد گويد سنگ را زان تافتم بر سنگ تو
تا تو ز سنگي وارهي پا درنهي در گوهري

بي همره جسم و عرض بي دام و دانه و بي غرض
از تلخکامي مي رهي در کامراني مي روي

اي چون فلک دربافته اي همچو مه درتافته
از ره نشاني يافته در بي نشاني مي روي

مي ران فرس در دين فقط ور اسب تو گردد سقط
بر جاي اسب لاغري هر سو بيابي گله اي

اي چشم تو چون نرگسي شد خواب در چشمم خسي
بيدار مي بينم بسي ليک از پي دانگانه اي

خامش که تو زين رسته اي زين دام ها برجسته اي
جان و دل اندربسته اي در دلبري فتانه اي

عاشق در اين ره چون قلم کژمژ همي رفتش قدم
بر دفتر جان بهر او پاکيزه مسطر ساختي

حيوان و گاوي را اگر مردم کني نبود عجب
سرگين گاوي را چو تو در بحر عنبر ساختي

در پيش آدم گر ملک سجده کند نبود عجب
کز بهر خاکي چرخ را سقا و چاکر ساختي

در خاک تيره خارشي انداختي از بهر زه
يک خاک را کردي پدر يک خاک مادر ساختي

در آتش خشم پدر صد آب رحمت مي نهي
و اندر دل آب مني صد گونه آذر ساختي

از رشک پنهان اي پري در جان درآ تا دل بري
اي زهره صد مشتري اي سر لطف ايزدي

اشکوفه ها و ميوه ها دارند غنج و شيوه ها
ما در گلستان رخت روييده چون نيلوفري

مست و خرامان مي رود در دل خيال يار من
ماهي شريفي بي حدي شاهي کريمي بافري

در سينه اين عشق و حسد بين کز چه جانب مي رسد
دل را کي آگاهي دهد جز دلنوازي آگهي

مي دانک بي انزال او نزلي نرويد در زمين
بي صحبت تصوير او يک مايه را نبود زهي

دزديد جمله رخت ما لولي و لولي زاده اي
در هيچ مسجد مکر او نگذشته سجاده اي

شرمي بدار از ريش خود از ريش پرتشويش خود
بسته دو چشم از عاقبت در هرزه لب گشاده اي