ديوان شمس

يا نعم صباح اي جان مستند همه رندان
تا شب همگان عريان با يار در آب جو

اي فارس اين ميدان مي گرد تو سرگردان
آخر نه کم از چرخي در خدمت آن مه رو

بانگ تو کبوتر را در برج وصال آرد
گر هست حجاب او صد برج و دو صد بارو

آن غم که ز عشاق بسي گرد برآورد
بيرون ز در است اين دم و از بام فرود او

گفتند شکر الله را کو جلوه کرد اين ماه را
افتاده بوديم از بقا در قعر لا آويخته

زين خنب هاي تلخ و خوش گر چاشني داري بچش
ترک هوا خوشتر بود يا در هوا آويخته

اين دل دهد در دلبري جان هم سپارد بر سري
و آن صرفه جو چون مشتري اندر بها آويخته

گفت زبان کبر آورد کبرت نيازت را خورد
شو تو ز کبر خود جدا در کبريا آويخته

دل ديده آب روي خود در خاک کوي عشق او
چون آن عنايت ديد دل اندر عنا پا کوفته

جان همچو ايوب نبي در ذوق آن لطف و کرم
با قالب پرکرم خود اندر بلا پا کوفته

خلقي که خواهند آمدن از نسل آدم بعد از اين
جان هاي ايشان بهر تو هم در فنا پا کوفته

قومي بديده چيزکي عاشق شده ليک از حسد
از کبر و ناموس و حيا هم در خلاء پا کوفته

يک چند رندند اين طرف در ظل دل پنهان شده
و آن آفتاب از سقف دل بر جانشان تابان شده

بسيار مرکب کشته اي گرد جهان برگشته اي
در جان سفر کن درنگر قومي سراسر جان شده

از هيهي و هيهايشان وز لعل شکرخايشان
نقل و شراب و آن دگر در شهر ما ارزان شده

خانه در او حيران شده انديشه سرگردان شده
صد عقل و جان اندر پيش بي دست و بي پا آمده

اي آب حيوان در جگر هر جور تو صد من شکر
هر لحظه اي شکلي دگر از رب اعلا آمده

اين کيست اين اين کيست اين در حلقه ناگاه آمده
اين نور اللهي است اين از پيش الله آمده

اين لطف و رحمت را نگر وين بخت و دولت را نگر
در چاره بداختران با روي چون ماه آمده

ليلي زيبا را نگر خوش طالب مجنون شده
و آن کهرباي روح بين در جذب هر کاه آمده

صد نقش سازد بر عدم از چاکر و صاحب علم
در دل خيالات خوشش زيبا و دلخواه آمده

کي باشد اي گفت زبان من از تو مستغني شده
با آفتاب معرفت در سايه شاه آمده

يا رب مرا پيش از اجل فارغ کن از علم و عمل
خاصه ز علم منطقي در جمله افواه آمده

کو عقل تا گويا شوي کو پاي تا پويا شوي
وز خشک در دريا شوي ايمن شوي از زلزله

صد زاغ و جغد و فاخته در تو نواها ساخته
بشنيديي اسرار دل گر کم شدي اين مشغله