ديوان شمس

تا که کبود است صبح روز بود در گمان
چونک بشد نيم روز نيست دگر قيل و قال

تيز نظر کن تو نيز در رخ خورشيد جان
وز نظر من نگر تا تو ببيني جمال

چشم تو با چشم من هر دم بي قيل و قال
دارد در درس عشق بحث و جواب و سؤال

چند از اين قيل و قال عشق پرست و ببال
تا تو بماني چو عشق در دو جهان بي زوال

در آب چون نجهد زود ماهي از خشکي
چو بانگ موج به گوشش رسد ز بحر زلال

نه گربه اي که روي در جوال و بسته شوي
که شير پيش تو بر ريگ مي زند دنبال

به حکم تست همه گنج هاي لم يزلي
چه گنج ها که نداري تو در فنا اي دل

بحر که مسجور بود تلخ بود شور بود
در دل ماهي روشش به بود از قند و عسل

چند از اين قيل و قال عشق پرست و ببال
تا تو بماني چو عشق در دو جهان بي زوال

امروز چون زنبورها پران شويم از گل به گل
تا در عسل خانه جهان شش گوشه آبادان کنيم

آتش در اين عالم زنيم وين چرخ را برهم زنيم
وين عقل پابرجاي را چون خويش سرگردان کنيم

اي عاشقان اي عاشقان پيمانه را گم کرده ام
زان مي که در پيمانه ها اندرنگنجد خورده ام

اي نان طلب در من نگر والله که مستم بي خبر
من گرد خنبي گشته ام من شيره افشرده ام

مستم ولي از روي او غرقم ولي در جوي او
از قند و از گلزار او چون گلشکر پرورده ام

دوران کنون دوران من گردون کنون حيران من
در لامکان سيران من فرمان ز قان آورده ام

خامش که بلبل باز را گفتا چه خامش کرده اي
گفتا خموشي را مبين در صيد شه صدمرده ام

اين بار من يک بارگي در عاشقي پيچيده ام
اين بار من يک بارگي از عافيت ببريده ام

من از براي مصلحت در حبس دنيا مانده ام
حبس از کجا من از کجا مال که را دزديده ام

مانند طفلي در شکم من پرورش دارم ز خون
يک بار زايد آدمي من بارها زاييده ام

چندانک خواهي درنگر در من که نشناسي مرا
زيرا از آن کم ديده اي من صدصفت گرديده ام

در ديده من اندرآ وز چشم من بنگر مرا
زيرا برون از ديده ها منزلگهي بگزيده ام

در زخم او زاري مکن دعوي بيماري مکن
صد جان شيرين داده ام تا اين بلا بخريده ام

پيش طبيبش سر بنه يعني مرا ترياق ده
زيرا در اين دام نزه من زهرها نوشيده ام

هر غوره اي نالان شده کاي شمس تبريزي بيا
کز خامي و بي لذتي در خويشتن چغزيده ام

در سايه ات تا آمدم چون آفتابم بر فلک
تا عشق را بنده شدم خاقان و سلطان سنجرم