ديوان شمس

تو مي خرامي و خورشيد و ماه در پي تو
همي دوند که اي خوش لقا سلام عليک

فلک ز مستي امر تو روز و شب در چرخ
زمين ز شادي گنج تو خيره مانده و دنگ

اگر فتد نظر لطف تو به کوه و به سنگ
شود همه زر و گويند در جهان کو سنگ

ز لطف گر به جهان در نظر کني يک دم
روان کند ز عرق صد فرات و صد جو سنگ

ز بس که روي نهادم به سنگ در تبريز
به هر طرف دهدت خود نشانه رو سنگ

از زخم تيغ آن سپه در کشتن خصمان شه
پرخون شده صحرا و ره ره گشته خون آشام دل

اين بوالعجب کاندر خزان شد آفتاب اندر حمل
خونم به جوش آمد کند در جوي تن رقص الجمل

مردار جاني مي شود پيري جواني مي شود
مس زر کاني مي شود در شهر ما نعم البدل

در شهر يک سلطان بود وين شهر پرسلطان عجب
بر چرخ يک ماهست بس وين چرخ پرماه و زحل

بانگ زدم نيم شبان کيست در اين خانه دل
گفت منم کز رخ من شد مه و خورشيد خجل

شعله نور آن قمر مي زد از شکاف در
بر دل و چشم رهگذر از بر نيک نام دل

نيست قلندر از بشر نک به تو گفت مختصر
جمله نظر بود نظر در خمشي کلام دل

دلا خود را در آيينه چو کژ بيني هرآيينه
تو کژ باشي نه آيينه تو خود را راست کن اول

تو آن بطي کز اشتابي ستاره جست در آبي
تو آني کز براي پا همي زد او رگ اکحل

فکنده در دل خوبان روحاني و جسماني
ز عشق روح و جسم خود ز سوداها شرار اي دل

در آن خلوت که خوبان را به جام خاص بنوازد
بود روح الامين حارس و خضرش پرده دار اي دل

کسي را چون دهي پندي شود حرص تو را بندي
صبوري گرددت قندي پي آجل در اين عاجل

در زير درخت گل دي باده همي خورد او
از خوردن آن باده زير و زبرست اين دل

از بس که ني عشقت ناليد در اين پرده
از ذوق ني عشقت همچون شکرست اين دل

چون خانه هر مؤمن از عشق تو ويران شد
هر لحظه در اين شورش بر بام و درست اين دل

صد هزاران همچو ما غرقه در اين درياي دل
تا چه باشد عاقبتشان واي دل اي واي دل

گرد ما در مي پري اي رشک ماه و مشتري
آمدي تا دل بري اي قاف و اي عنقاي دل

اي که کاليوه بگشتي در جهان با پر جان
هيچ ديدي شيوه اي تو لايق سوداي دل

ما در اين ره همه نسرين و قرنفل کوبيم
ما نه زان اشتر عاميم که کوبيم وحل

در نمازش چو خروسم سبک و وقت شناس
نه چو زاغم که بود نعره او وصل گسل