ديوان شمس

تا ديده ها گذاره شود از حجاب ها
تا وارهد ز خانه و مان و ز بام و در

بي چون و بي چگونه برون از رسوم و فهم
بي دست مي سريشد در غيب صد خمير

منکر شه کور زاد بي خبر و کور باد
از شه ما شمس دين در تبريز افتخار

بر سر من چون کلاه ساز شها تختگاه
در بر خود چون قبا تنگ بگيرم به بر

گفت کسي عشق را صورت و دست از کجا
منبت هر دست و پا عشق بود در صور

زانک تو در سردسير داشته اي رخت خشک
خشک لب و چشم تر بوده اي از خشک و تر

اي که به زنبيل تو هيچ کسي نان نريخت
در بن زنبيل خود هم بطلب اي فقير

بحر از اين دم به جوش کوه از اين لعل پوش
نوح از اين در خروش روح از اين شرمسار

بشنو از چپ و راست مژده سعادت تو راست
بخت صفا در صفاست تا تو توي اختيار

شکار را به دو صد ناز مي برد اين شير
شکار در هوس او دوان قطار قطار

به مصطفي و به هر چار يار فاضل او
که پنج نوبت ما مي زنند در اسرار

مرا در اين شب دولت ز جفت و طاق مپرس
که باده جفت دماغست و يار جفت کنار

در آن زمان که عسل هاي فقر مي ليسيم
به چشم ما مگسي مي شود سپه سالار

نه يوسفي به سفر رفت از پدر گريان
نه در سفر به سعادت رسيد و ملک و ظفر

چنان نشسته بر آن تخت او که پنداري
در امر و نهي خداوند بد سنين و شهور

به من نگر که منم مونس تو اندر گور
در آن شبي که کني از دکان و خانه عبور

منم چو عقل و خرد در درون پرده تو
به وقت لذت و شادي به گاه رنج و فتور

قرار دولت او خواه و از قرار مپرس
که نيست از رخ او در دلم قرار قرار

کسي بگفت ز ما يا از اوست نيکي و شر
هنوز خواجه در اينست ريش خواجه نگر

دود به لب لب اين جوي تا لب دريا
دلي که خست در اين راه ها ز خار سفر

سفر سفر چو چنان يار غار در سفرست
تو بخت بخت سفر دان و کار کار سفر

چنان شوي که مکان و زمان و اهل زمان
دگر نتاند کردن به فعل در تو اثر

اي خواجه من آغشته ام بي شرم و بي دل گشته ام
اسپر سلامت نيستم در پيش تيغم چون سپر

اندر تن من گر رگي هشيار يابي بردرش
چون شيرگير او نشد او را در اين ره سگ شمر

خاموش شو و محرم مي خور مي جان هر دم
در مجلس رباني بي حلق و لب و ساغر