ديوان شمس

اي به هر سويي دويده کار تو يک سو نشد
آنک در شش سو نگنجد کار او يک سو کند

چون ببيند عشق گويد زلف من سايه فکند
وانگهي عاشق در اين دم مشک و عنبر بو کند

دل به پيش روي او چون بايزيد اندر مزيد
جان در آويزان ز زلفش شيوه منصور بود

هين مترس از چشم بد وان ماه را پنهان مکن
آن مه نادر که او در خانه جوزا نبود

در دل مردان شيرين جمله تلخي هاي عشق
جز شراب و جز کباب و شکر و حلوا نبود

يک زمان گرمي به کاري يک زمان سردي در آن
جز به فرمان حق اين گرما و اين سرما نبود

هين خمش کن در خموشي نعره مي زن روح وار
تو کي ديدي زين خموشان کو به جان گويا نبود

زانک بي صاف تو نتوان صاف گشتن در وجود
بي تو نتوان رست هرگز از غم و تيمار خود

من خمش کردم به ظاهر ليک داني کز درون
گفت خون آلود دارم در دل خون خوار خود

درنگر در حال خاموشي به رويم نيک نيک
تا ببيني بر رخ من صد هزار آثار خود

اين غزل کوتاه کردم باقي اين در دل است
گويم ار مستم کني از نرگس خمار خود

وقت تنهايي خمش باشند و با مردم بگفت
کس نگويد راز دل را با در و ديوار خود

اختران در خدمت او صد هزار اندر هزار
هر يکي از نور روي او مزيد اندر مزيد

موج درياهاي رحمت از دلش در جوش شد
هم نظر مي کرد هر سو هم عنان را مي کشيد

آنک ديده هر شبش در سوختن مانند شمع
آنک هر صبحي که آمد ناله هاي او شنيد

شهسوار اسب شادي ها شويد اي مقبلان
اسب غم را در قدم هاي طرب ها پي کنيد

چون حديث بي دلان بشنيد جان خوشدلم
جان بداد و اين سخن را در ميان جان نهاد

همچو گربه عطسه شيري بدم از ابتدا
بس شدم زير و زبر کو گربه در انبان نهاد

گفت ار تو زاده شيري نه اي گربه برآ
بردر انبان شير در انبان درون نتوان نهاد

سرخوشان و سرکشان را عشق او بند و گشاست
سرکشان را موکشان آن عشق در چنبر کشد

هر که را در چشم آرد چشم او روشن شود
هر که را از جان برآرد عرقه جانان کند

نک نشان روشني در خيمه ها تابان شدست
گوش اسبان را به سوي خيمه و خرگه کنيد

در خمار چشم مستش چشم ها روشن کنيد
وز براي چشم بد را ناله و آوه کنيد

هر که او يک سجده کردش گر چه کردش از نفاق
در دو عالم عاقبت او خاصه ايزد شود

گر دو صد هستيت باشد در وجودش نيست شو
زانک شايد نيست گشتن از براي آن وجود