ديوان شمس

بس چشمه حيوان که از آن حسن بجوشيد
بس باده کز آن نادره در چشم و سر افتاد

من در پي آن دلبر عيار برفتم
او روي خود آن لحظه ز من باز نهان کرد

تا نقش تو در سينه ما خانه نشين شد
هر جا که نشينيم چو فردوس برين شد

بار دگر آن جان پر از آتش و از آب
در لرزه چو خورشيد و چو سيماب درآمد

بي ديده و بي گوش صدف رزق کجا يافت
تا حاصل در گشت و چو گنجور برآمد

در چاه زنخدان تو هر جان که وطن ساخت
زود از رسن زلف تو بر چرخ برآيد

اينک آن چوگان سلطاني که در ميدان روح
هر يکي گو را به وحدت سالک ميدان کند

چه نگري در ديو مردم اين نگر کو دم به دم
آدمي را ديو سازد ديو را انسان کند

کفر و ايمان تو و غير تو در فرمان اوست
سر مکش از وي که چشمش غارت ايمان کند

از لطافت کوه ها را در هوا رقصان کنند
وز حلاوت بحرها را چون شکر شيرين کنند

جان فداي ساقيي کز راه جان در مي رسد
تا براندازد نقاب از هر چه آن مستور بود

يا دهان ما بگير اي ساقي ور ني فاش شد
آنچ در هفتم زمين چون گنج ها گنجور بود

در شکار بي دلان صد ديده جان دام بود
وز کمان عشق پران صد هزاران تير بود

اين عدم دريا و ما ماهي و هستي همچو دام
ذوق دريا کي شناسد هر که در دام اوفتاد

بانگ نوشانوش مستان تا فلک بررفته بود
بر کف ما باده بود و در سر ما بود باد

روز پيروزي و دولت در شب ما درج بود
شب ز اخوان صفا ناگه چنين روزي بزاد

نام آن کس بر که مرده از جمالش زنده شد
گريه هاي جمله عالم در وصالش خنده شد

اي حسام الدين تو بنويس مدح آن سلطان عشق
گر چه منکر در هواي عشق او دق مي زند

چشم تو در چشم ها ريزد شرابي کز صفا
زان سوي هفتاد پرده ديده را ره بين کند

مشک و عنبر گر ز مشک زلف يارم بو کند
بوي خود را واهلد در حال و زلفش بو کند

کافر و مؤمن گر از خوي خوشش واقف شوند
خوي را خود واکند در حين و خو با او کند

تارهاي خشم و عشق و حقد و حاجت مي زند
تا ز هر يک بانگ ديگر در حوادث رو کند

اوستاد چنگ ها آن چنگ باشد در جهان
واي آن چنگي که با آن چنگ حق پهلو کند

باز هم در چنگ حق تاريست بس پنهان و خوش
کو به ناگه وصف آن دو نرگس جادو کند

چنگ را در عشق او از بهر آن آموختم
کس نداند حالت من ناله من او کند