ديوان شمس

در عشق زاري ها نگر وين اشک باري ها نگر
وان پخته کاري ها نگر کان رطل خامت مي کند

هست اين سخا چون سير ره وين بخل منزل کردنت
در کشتي نوح آمدي کي وقف و ره پويي بود

بي گاه شد بي گاه شد خورشيد اندر چاه شد
خورشيد جان عاشقان در خلوت الله شد

تن را بديدي جان نگر گوهر بديدي کان نگر
اين نادره ايمان نگر کايمان در او گمراه شد

معني همي گويد مکن ما را در اين دلق کهن
دلق کهن باشد سخن کو سخره افواه شد

يار مرا مي نهلد تا که بخارم سر خود
هيکل يارم که مرا مي فشرد در بر خود

گه چو نگينم به مزد تا که به من مهر نهد
گاه مرا حلقه کند دوزد او بر در خود

چيست حشر از خود خود رفتن جان ها به سفر
مرغ چو در بيضه خود بال و پري مي نشود

در غزلم جبر و قدر هست از اين دو بگذر
زانک از اين بحث بجز شور و شري مي نشود

هر که رخش چنين بود شاه غلام او شود
گر چه که بنده اي بود خاصه که در هوا بود

آن که ز ديو زاده بد دست جفا گشاده بد
هيچ گمان مبر که او در بر حور مي رود

بانمکان و چابکان جانب خوان حق شده
وان دل خام بي نمک در شر و شور مي رود

گر چه بسي بياورد در دل بنده سر کند
غيرت تو بسوزدش گر نفسي جز اين کند

جان چو تير راست من در کف تست چون کمان
چرخ از اين ز کين من هر طرفي کمين کند

سجده کنم به هر نفس از پي شکر آنک حق
در تبريز مر مرا بنده شمس دين کند

راز دل تو شمس دين در تبريز بشنود
دور ز گوش و جان او کز سخنت گران بود

يار مرا چو اشتران باز مهار مي کشد
اشتر مست خويش را در چه قطار مي کشد

رعد همي زند دهل زنده شدست جزو و کل
در دل شاخ و مغز گل بوي بهار مي کشد

هر که بديد از او نظر باخبرست و بي خبر
او ملکست يا بشر بر در ما چه مي کند

زير جهان زبر شده آب مرا ز سر شده
سنگ از او گهر شده بر در ما چه مي کند

گر نه که روز روشني پيشه گرفته رهزني
روز به روز و ره گذر بر در ما چه مي کند

از تبريز شمس دين سوي که راي مي کند
بحر چه موج زد گهر بر در ما چه مي کند

باغ دلم که صد ارم در نظرش بود عدم
نرگس تازه خيره شد کز شجري چه مي شود

دل شده پاره پاره ها در نظر و نظاره ها
کاين همه کون هر زمان از نظري چه مي شود

خيال ترک من هر شب صفات ذات من گردد
که نفي ذات من در وي همي اثبات من گردد