ديوان شمس

نقش بند جان که جان ها جانب او مايلست
عاقلان را بر زبان و عاشقان را در دلست

پنبه ها در گوش کن تا نشنوي هر نکته اي
زانک روح ساده تو زنگ ها را قابلست

سال ها شد که بيرون درت چون حلقه ايم
بر در تو حلقه بودن هيچ عاري هست نيست

بر در انديشه ترسان گشته ايم از هر خيال
خواجه را اين جا خيالي هست آري هست نيست

اي دل جاسوس من در پيش کيکاووس من
جز صلاح الدين ز دل ها هوشياري هست نيست

ببر اي عشق چو موسي سر فرعون تکبر
هله فرعون به پيش آ که گرفتم در و بامت

هله تا ياوه نگردي چو در اين حوض رسيدي
که تکش آب حياتست و لبش جاي اقامت

چو در اين حوض درافتي همه خويش بدو ده
به مزن دستک و پايک تو به چستي و شهامت

چونک از دور دلت همچو زنان مي لرزد
تو چه داني که در آن جنگ دل مردان چيست

دل به جا دار در آن طلعت باهيبت او
گر تو مردي که رخش قبله گه مردانست

دست بردار ز سينه چه نگه مي داري
جان در آن لحظه بده شاد که مقصود آنست

گنج يابي و در او عمر نيابي تو به گنج
خويش درياب که اين گنج ز تو بر گذرست

خويش درياب و حذر کن تو وليکن چه کني
که يکي دزد سبک دست در اين ره حذرست

تا در اين آب و گلي کار کلوخ اندازيست
گفت و گو جمله کلوخ ست و يقين دل شکنست

در جهان فتنه بسي بود و بسي خواهد بود
فتنه ها جمله بر آن فتنه ما مفتتنست

جان جان ست وگر جاي ندارد چه عجب
اين که جا مي طلبد در تن ما هست کجاست

غمزه چشم بهانه ست و زان سو هوسي ست
و آنک او در پس غمزه ست دل خست کجاست

هر کي در خواب خيال لب خندان تو ديد
خواب از او رفت و خيال لب خندان ننشست

روز و شب خدمت تو بي سر و بي پا چه خوشست
در شکرخانه تو مرغ شکرخا چه خوشست

گر چه شب بازرهد خلق ز انديشه به خواب
در رخ شمس ضحي ديده بينا چه خوشست

که صدا دارد و در کان زر صامت هم هست
گه خمش بودن و گه گفت مواسا چه خوشست

تشنه بر لب جو بين که چه در خواب شدست
بر سر گنج گدا بين که چه پرتاب شدست

اي بسا خشک لبا کز گره سحر کسي
در ارس بي خبر از آب چو دولاب شدست

فکرتي کان نبود خاسته از طبع و دماغ
نيست در عالم اگر باشد آن فکرت تو است

گر در بسته کند منع ز هفتاد بلا
تا که اين سيل بلا آمد و از بند گذشت