ديوان شمس

هم او که دلتنگت کند سرسبز و گلرنگت کند
هم اوت آرد در دعا هم او دهد مزد دعا

هم ري و بي و نون را کردست مقرون با الف
در باد دم اندر دهن تا خوش بگويي ربنا

بر مرکب عشق تو دل مي راند و اين مرکبش
در هر قدم مي بگذرد زان سوي جان فرسنگ ها

اما چو اندر راه تو ناگاه بيخود مي شود
هر عقل زيرا رسته شد در سبزه زارت بنگ ها

ما مور بيچاره شده وز خرمن آواره شده
در سير سياره شده هم تو برس فرياد ما

آن آب حيوان صفا هم در گلو گيرد ورا
کو خورده باشد باده ها زان خسرو ميمون لقا

اي جان شيرين تلخ وش بر عاشقان هجر کش
در فرقت آن شاه خوش بي کبر با صد کبريا

زود اندرآمد لطف شه مخدوم شمس الدين چو مه
در منع او گفتا که نه عالم مسوز اي مجتبا

اي عقل کل ذوفنون تعليم فرما يک فسون
کز وي بخيزد در درون رحمي نگارين يار را

عنقا که يابد دام کس در پيش آن عنقامگس
اي عنکبوت عقل بس تا کي تني اين تار را

امشب ستايمت اي پري فردا ز گفتن بگذري
فردا زمين و آسمان در شرح تو باشد فنا

باز از ميان صرصرش درتابد آن حسن و فرش
هر ذره اي خندان شود در فر آن شمس الضحي

هر کز گران جانان بود چون درد در پايان بود
آنگه رود بالاي خم کان درد او يابد صفا

جانيست چون شعله ولي دودش ز نورش بيشتر
چون دود از حد بگذرد در خانه ننمايد ضيا

در آب تيره بنگري ني ماه بيني ني فلک
خورشيد و مه پنهان شود چون تيرگي گيرد هوا

باد شمالي مي وزد کز وي هوا صافي شود
وز بهر اين صيقل سحر در مي دمد باد صبا

اي جان پاک خوش گهر تا چند باشي در سفر
تو باز شاهي بازپر سوي صفير پادشا

بدهد درم ها در کرم او نافريدست آن درم
از مال و ملک ديگري مردي کجا باشد سخا

اکنون بگويم سر جان در امتحان عاشقان
از قفل و زنجير نهان هين گوش ها را برگشا

باريک شد اين جا سخن دم مي نگنجد در دهن
من مغلطه خواهم زدن اين جا روا باشد دغا

اي خواجه صاحب قدم گر رفتم اينک آمدم
تا من در اين آخرزمان حال تو گويم برملا

هستي تو انبار کهن دستي در اين انبار کن
بنگر چگونه گندمي وانگه به طاحون بر هلا

کي آن دهان مردم است سوراخ مار و کژدم است
کهگل در آن سوراخ زن کزدم منه بر اقربا

اي صورت عشق ابد خوش رو نمودي در جسد
تا ره بري سوي احد جان را از اين زندان ما

در دود غم بگشا طرب روزي نما از عين شب
روزي غريب و بوالعجب اي صبح نورافشان ما