ديوان عطار

نه مرغکي است که شب خويشتن در آويزد
چنان در دم نزند ساعتي ز بانگ و نوا

به عاشقي که بزد دست و جان فشان در رفت
هنوز در ره او ناشنيده بانگ درا

اگرچه تا که مرا در تن است جان باقي
دعاي جان تو کار است در خلا و ملا

توشه اين ره بساز آخر که مردان جهان
در چنين راهي فرو ماندند چون خر در خلاب

آنکه از خشمش طناب خيمه مه مي گسست
در لحد اکنون کفن در گردن او شد طناب

همچو موسي اين زمان در طشت آتش مانده اي
طفل و فرعونيت در پيش و دهان پر اخگر است

مه چو در خرچنگ آيد جامه دوزي فال را
و او ز چنگ خود هزاران ماه را پرده در است

خوشه چون گندم نمايي جوفروش آيد به فعل
کاه برگي ندهدت کو در پي يک جو در است

چون برسد آفتاب در خط نصف النهار
سر سوي پستي نهد تا که در افتد به بند

جانم ز سر کون به سودا در اوفتاد
دل زو سبق ببرد و به غوغا در اوفتاد

ني در قدم قرار و نه در وجه هم قرار
ني هر دو، هر دو چيست به عمدا دراوفتاد

نيست در باب سخن در خور من يک هنري
گو بيايد هلا هر که هنر مي آرد

اي پرده ساز گشته درين دير پرده در
تا کي چو کرم پيله نشيني به پرده در

در زير خاک با دل پر خون چگونه ايد
تا کي کنيد در شکم خاک خون زبر

شخصي که او ز ناز نگنجيد در جهان
در گور تنگ و تيره چه سازد زهي خطر

بر من همه درها چو فرو بست اجل سخت
تا روز قيامت که در آيد ز در من

چون در دو کون از تو برون نيست هيچ کار
صد شور از تو در تو پديدار آمده

چو تو در بند صد چيزي خدا را بنده چون باشي
که تو در بند هرچيزي که هستي بنده آني

دلا تا کي در آويزي گهر از گردن خوکان
برو انگشت بر لب نه که در انگشت رحماني

نتابد در هزاران سال ماهي چون تو در عالم
به هر وجهي که گويم شرح تو صد باره چنداني

اي خدا نقصان مده در جوهر ايمان من
گر به جز تو در دو عالم بنده پرور گويمي

در بقا عزت تو را و در فنا لذت مرا
مستمي گر با تو خود را من برابر گويمي

منطق الطير عطار

نه تو در علم آيي و نه در عيان
ني زيان و سودي از سود و زيان

روز و شب در گريه و در سوز بود
روز از شب، شب بتر از روز بود

تذکرة الاوليا عطار

... . گفت: «مسلماني در کتابهاست و مسلمانان در زير خاک اند». ...

... موي و روي بود که در خاک ريخته نشد؟ و کدام چشم است که در زمين ...

... که او محرم بودي در ميان گليمي. در سالي يک بار بيرون آمدي از ...

اسرار نامه عطار

چو هر لذت که در هر دو جهان هست
ترا در حضرت او بيش از آن هست

الهي نامه عطار

در آن چل روز و چل شب در تب و تاب
چو شمعي بود يعني بي خور و خواب

چو در آب او فکند او خويشتن را
ربودش آب و جان در باخت و تن را

چو در پاي تو خار از بهر ما شد
گلي ميدان که با تو در قبا شد

از آن در جزو و کل جاويدي اي جان
تو آن نوري که در ماهي و انجم

هيلاج نامه عطار

ابا او گفته ام در ماه و در سال
حقيقت بود خود او را به هر حال

ز دل در سوي جان اينجا قدم زن
دل و جان هر دو در عين عدم زن

که او اينجا چه است و در چه چيز است
که در آفاق همچون جان عزيز است

اشتر نامه عطار

کيست تا نه جان دهد در کار تو
چون شود از جان و دل در کار تو

خسرو نامه عطار

کنون از بس که در تن زد پر و بال
قفس بشکست و بر پريد در حال

مختار نامه عطار

از بس که در انتظار تو گردون گشت
تا روز همه شب، ز شفق، در خون گشت

اي عين بقا! در چه بقائي که نه اي
در جاي نه و کدام جائي که نه اي

بودي ست که بودها در او نابود است
چيزي است که چيزها در او نا چيز است

هر دل که درين دايره بي سر و پاست
در درياست او و ليک در وي درياست

هر چيز که در دو کون آنجا برسيد
چون در نگريد آن چه اين بود آن بود

از بس که زد اين در و کسش در نگشاد
او بود که از برون درون آمده بود

هر چند که خويش را به هستي کم ديد
عالم در خويش و خويش در عالم ديد

اي بس که دل تو بيم دارد در پيش
زآنست که دل دو نيم دارد در پيش

گر در فقري، ز خود فنا گرد و بدانک
در فقر ز ما و من سخن نتوان گفت

هيچم من و در گفت و شنيد آمده ام
در نيست پديد و بي کليد آمده ام

تا در همه اي در همه بودن ز هواست
بگذر ز همه و هيچ مينديش که لاست

نه در سفرم يکدم و ني در حضرم
نه خواب و خورم هست و نه بي خواب و خورم

زلفت که از او نفع و ضرر در غيب است
هر مويش راهزار سر در غيب است