ديوان فيض کاشاني

چون گشت رفته رفته دلم در فراق او
اين خون اگر ز ديده نبارم چه سان کنم

روز ميگردد اگر رو مينمائي در شبم
جان بتن مي آيدم چون مي نهي لب بر لبم

قدش را چون بياد آرم تو گوئي سرو شمشادم
رخش چون در خيال آرم شوم گل نسترن گردم

حديث زلف و گيسويش کنم در انجمن چون من
جهاني را بدام آرم کمند مرد و زن گردم

حديث آن ميان چون در ميان آيد شوم موئي
ندانم نيستم هستم ميان شک و ظن گردم

تن دادم او را جان شدم جان دادمش جانان شدم
آن کو بگنجد در جهان از دولت عشق آن شدم

ديدم جهان را سربسر چيدم ثمر از هر شجر
گشتم گداي در بدر تا عاقبت سلطان شدم

تن در بلا بگداختم تا کار جان را ساختم
از آب و گل پرداختم از پاي تا سر جان شدم

خود را ز خود انداختم از خود بحق پرداختم
سر در ره او باختم سردار سربازان شدم

ياران در هستي زدند من قبله کردم نيستي
هرکس ز عقل آباد شد من از جنون عمران شدم

عزيز هر دو عالم ميشوم چون خاک ره گردم
چو عزت جو شوم در هر دو عالم خوار ميگردم

بگو با من حديث عقل و دين واعظ که عمري شد
که در دير مغان ديوانه با زنار ميگردم

من خدمت جانان کنم آنرا که گويد آن کنم
چيزي دگر خواهد چو دل در کام دل آن بشکنم

هرکو زتو پيدا شد هم در تو شود پنهان
پيدا و نهان گشتن هم کار تو مي بينم

از کوي تو مي آيم هم سوي تو مي آيم
در سير و سلوک خود انوار تو مي بينم

گاهي که مرا کاهي گه قيمتم افزائي
در سود و زيان خود را بازار تو مي بينم

خون در جگر لاله از داغ تو مي بينم
چشم خوش نرگس را بيمار تو مي بينم

از خود نه خبر دارم نه عين و اثر دارم
در نطق و بيان (فيض) گفتار تو مي بينم

ساقي بده تا تر کنم از مي دماغ پخته
مشتي از اين خامان خشک در بوته سودا نهم

سرمست از مقراض لا سازم دو عالم از فنا
وآنگاه نقد هر دو کون در مخزن الا نهم

زين تنگنا بيرون روم تا عالم بيچون روم
از ليت قومي يعلمون در ملک جان غوغا نهم

يارب ز (فيضت) وامگير يکدم شراب عشق خود
تا هستي موهوم را در ماء من افنا نهم

آفاق را طي کرده ام اسب خرد پي کرده ام
منزل در آن حي کرده ام مست جمال ساقيم

زني در من گهي آتش کني گاهي دلم را خوش
کدامين بهتر است از لطف يا قهرت نميدانم

ميبرند از نخل عمر ما ثمر گر عالمي
بهر خود در باغ دنيا بي ثمر افتاده ايم