ديوان فيض کاشاني

مي و مستي اگر خواهم ز چشمانش دهد ساغر
ز حال دل خبر گيرم در آن زلف و شکن گردد

دلي کو در جهان گل نباشد وصل را قابل
بياد صاحب منزل بر اطلال و دمن گردد

نباشد گر روا در دين که خون عاشقان ريزند
بلا گردان ايمانش بکن گو هر چه ميخواهد

بياد يار در خلوت نشستم تا چه پيش آيد
ره اغيار را بر خويش بستم تا چه پيش آيد

چو ديدم پاي سعي خويش در ره بسته، بگشادم
بسوي رحمت حق هر دو دستم تا چه پيش آيد

چشيدم در ازل يکجرعه از خمخانه عشقش
هنوز از نشأه آن باده مستم تا چه پيش آيد

بصورت کار من شد پيش و در معنيش پس ديدم
ازين معني بصورت پس نشستم تا چه پيش آيد

هر که درين سرا بديد نشأه آخرت، بديد
در ره او ز پيش و پس رايت نور ميرود

بگلزار جهان گردم مگر بوئي از آن يابم
فتم در پاي سروي کو قد و بالاي او دارد

بگرد آن دلي گردم که در وي جاي او باشد
بقربان سري گردم که آن سوداي او دارد

اگر در ديگ سر سودا پزد دل نيست از خامي
سر سوداي او دارد غم حلواي او دارد

دل بتنگ آمد مرا از نام و ننگ عاقلان
يار بي مستان مرا در عاشقي رسوا کنيد

چون در هواي او تن من ذره ذره رفت
جان هم بمهر دوست دهم هر چه باد باد

در دل و جان من توئي گنج نهان من توئي
جان و جهان من توئي بي تو بسر نمي شود

هر چه بينند جمال تو در آن مي بينند
صورت و معني هر چيز بسوي تو کشند

هر ثنا هر که کند در حق هر کس همه را
به له الملک و له الحمد بسوي تو کشند

بر آستانه جانان اگر دهد بارت
سر و تن و دل و جان خاک در تواني کرد

کرد تن و سوار جان اين شده پرده بر آن
در طلب سوار تاز ياوه مگرد گرد گرد

بر فراز آسمان کي جاي يابد چون مسيحا
جز کسي کو در زمين فکر خر و بارش نباشد

دين و دل و عقلم همه شد در سر کارت
جان نيز اگر بر سر آن شد شده باشد

هر کو گل رخسار تو يکبار به بيند
گر جامه در آن نعره زنان شد شده باشد

بگداخت مرا چون جگر از حسرت اگر هم
دل نيز در اين واقعه خون شد شده باشد

در شب تاريک زلفش صد هزاران همچو من
گم کند گر دل يکي را جست و جو کي ميکند

دوست در دل ميکند منزل، گر از خاشاک غير
روبي، اما هر خسي اين رفت و رو کي ميکند

هر کسي در عشق تازد عشق او را سر شود
وانکه عشقش شد بسامان فکر سامان کي کند