ديوان فيض کاشاني

چو نشود اخلاص کاملتر رسد سلطان عشق
آنچه بود افسار در سر بعد از اين افسر شود

در زمين دل بکار اي (فيض) تخم معرفت
پس ز چشمش آب ده تا ريشه محکمتر شود

بر من او گر نگذرد تا جان بود در قالبم
ميشوم خاک رهش تا بر غبارم بگذرد

روز ميگويم مگر شب رو دهد شب همچو روز
در اميد يک نظر ليل و نهارم بگذرد

کار ديگر بار ديگر پيش مي بايد گرفت
تا بکي در رسم و عادت کار و بارم بگذرد

دلي که جاي شياطين بود در او نه دلست
دل آن بود که بود بر درش رقيب عتيد

عارف خداي ديد در اصنام و حال کرد
زاهد ز حق ببست دو چشم و جدال کرد

تا جا گرفته عشق تو در سينه يک نفس
از دل خيال روي تو زايل نمي شود

زنده است آنکه در ره تو مي شود شهيد
مرده است آنکه بهر تو بسمل نمي شود

جان در تن آيدم چو پيامي رسد ز دوست
جاني براي من به پيامي که مي خرد

در ره حق همگي هم سفر و همراهند
زاد هم مرکب هم آب هم و نان همند

هر جرعه کز آن مي بيغش کشيده اند
جان در عوض بداده و خون نوش کرده اند

فروغ آهم از دل دل ز مهرش روشني دارد
ز در شبچراغ عشق اين کاشانه روشن شد

چو روي اين غزل را (فيض) در طور حقيقت کرد
ز فيض آن دل هر عاقل و ديوانه روشن شد

رفعت آن دارد که جز او جمله در فرمان اوست
هر که فرمان بربود ناچار او پستي کند

ميروم با پاي دل تا دست در زلفش زنم
اين دل من بهر من پاپي کند دستي کند

در کف (فيض) آيد ار آن مايه هر عقل و هوش
از نشاط و خرمي ناخورده مي مستي کند

گويند زاين و آن تا چند سخن گوئي
زان رو که در آن باشد زانرو که درين باشد

چون تو بياد آئيم خود بروم ز ياد خود
(فيض) در آن زمان همه معني ياد ميشود

در دايره کون بغير از تو نگنجد
من چون بميان آمد و ما را که خبر کرد

سوداي سخن (فيض) چسان بر سرش افتاد
اين پرده در شرم و حيا را که خبر کرد

ترا رفعت اگر بايد ره افتادگي بسپر
ز بالا قطره مي بندد که در پائين گهر بندد

يد الله دست جان گيرد يحب الله دهد جانش
اگر بعد از قل الله همتي بر ثم در بندد

دلي با حق به پيوندد که اخلاصي در آن باشد
کسي مخلص تواند شد که خود را بر خطر بندد

بيا اي (فيض) دست از خويشتن بردار يکباره
که تا دست خدا بر رويت از اغيار در بندد