ديوان مسعود سعد سلمان

در آب و آتش جان و روان دهند به طبع
بلي کنند همه افتخار از آتش و آب

تو چشم روشن و دلشاد زي که در دل و چشم
خلد عدوي تو را خارخار از آتش و آب

حصار و حصن دل و ديده عدوي تو شد
ز تف و اشک شکم در کنار آتش و آب

چو تير و تيغ تو در مغز و ديده دشمن
نجست هيچ درخش و نرفت هيچ شهاب

چو از طبايع آتش برآمدي به جهان
ملوک در وي مانده چو باد و آب و تراب

از آتش دل و از آب ديده در دل و چشم
همي نيايد فکرت همي نگنجد خواب

ز دست و ديده ش بگسسته و بپيوسته
به سينه و دو رخش بر دو رسته در خوشاب

مگر که خدمت تو طاعت خداي شده ست
که هست بسته در و خلق را ثواب و عقاب

ز بيم تو تنشان زخم خورده چون نيزه است
ز سهم تو دلشان همچو گوي در طبطاب

بلي تو سيفي و سيف اين چنين بود دايم
که بازگردد به درنگ و در رود به شتاب

چون بانگ او به گوش من آيد ز شاخ سرو
گيتي شود چو پرش در چشم من ز آب

بر کوه خواب کرده به يک جاي با پلنگ
در دشت آب خورده به يک جوي با ذئاب

به هيچ وقت مرا نظم و نثر کم نشود
که نظم و نثرم در است و طبع من درياست

آن کس که چو گل نيست به ديدار تو تازه
در ديده ش چون ديده نرگس يرقانست

گويمش که بيمارم و رو شربت و نان آر
خنده زند و گويد خود کار در آنست

اي جوادي که به نزد تو ز زوار و ز زر
بدره در بدره و افواج پس افواجست

در اين دل از غم او آتشي فروخت فراق
که مغز من زتف آن همه شرار گرفت

ز بس که گفت که اين دم چو در شمار نبود
که روز هجر مرا چند ره شمار گرفت

سرو و چنار يا زان در هر چمن وليک
با حسن و زيب قد تو سرو و چنار نيست

بدهيد انصاف امروز به شمشير و قلم
در جهان چون ثقة الملک که ديده ست و کجاست

هر چه در گيتي رادي است کم و بيش ز توست
وآنچه از دولت شاديست شب و روز توراست

بحرم و کانم چون بحر و چو کان حاصل من
خلق را در ثمين و گهر پيش بهاست

رتبت قدر تو از طالع در اوج علوست
دولت جاه تو از نصرت با نشو و نماست

چون ره اندر برگرفتم دلبرم در برگرفت
جان به دل مشغول گشت و تن ز جان دل برگرفت

گاه در گردنش دستم همچو چنبر حلقه شد
گاه باز آن حلقه اي زلف چون چنبر گرفت