ديوان محتشم کاشاني

وقت کم بختي که مرغ دولتم مي ريخت پر
بهر دفع غم شبي در گلشني بردم بسر

بود ويران کلبه اي از لطف گردون رتبه اي
در بلندي طاق دوران ساختش زير و زبر

آن که در دانستن قدر سخن همتاش نيست
کي معطل مي کند او چون توئي را اين قدر

در تو پوشانند اگر از عيب مردم صد لباس
کي شود پوشيده پيش خاطر او اين هنر

کز ني خوش جنبش کلک تو در اوصاف او
مي رود زين شکرستان تا به خوزستان شکر

گر نصيحت مي پذيري خيز و در باغ خيال
از زلال نظم کن نخل قلم را بارور

آسمان عظم تو سنجيد و شکستي شد پديد
در يکي از کفه هاي اعظم شمس و قمر

بر درت کانجا مکرر گنج ها را برده باد
نيست در چشم گدا چيزي مکررتر ز زر

دارم از کم لطفيت در دل شکايت گونه اي
ز اعتماد عفوت اما مي کنم از دل بدر

در تمام عمر امسال اين شکست آمد مرا
کز ممر مسکنت شد خانه ام زير و زبر

در چه دوران رشک نزديکان شدند امسال و پار
از درت من دورتر هر سال از سالي دگر

کانکه مي داند که شبها در چه کارم بهر تو
باز شامم مي تواند کرد از مهرت سحر

دارم اميد آن که بود ز التفات او
در يک رهم تردد و بر يک درم قرار

برخي از اوصاف او در آصف بن برخياست
زان که از کرسي نشين فرقت تا کرسي نشان

بر سر طور ظفر او راند موسي وار رخش
در تن دهر سقيم او کرد عيسي وار جان

مي تواند کرد تدبيرش به يکديگر به دل
ثقل و خفت در مزاج آهن و طبع دخان

از نهيب نهي او در نيمه ره باز ايستد
تير پراني که بيرون رفته باشد از کمان

گر بدندي در زمان او به جاي جود و عدل
شهره گشتي بخل و ظلم از حاتم و نوشيروان

بحر بازي بازي از در و گوهر گردد تهي
چون کند وقت گوهر بخشي قلم را امتحان

هاي و هوي و لشگر و خيل و سپه در کار نيست
عالمي را کان جهان سالار باشد پاسبان

گر بريزند از در جوئي به هامون آب بحر
ور به بيزند از گوهر خواهي به دقت خاک کان

اي تمام احسان اگر در عهد شاهي اين چنين
کز زر و گوهر خزاين را تهي کرد آن چنان

شب دوش از فغانم آن چنان عالم به جان آمد
که هرکس را زباني بود با من در فغان آمد

نماند نامسخر هيچ جا در مشرق و مغرب
ز عزم او که با حزم سکندر توامان آمد

پريد از آشيان چرخ نسر طاير از دهشت
پي صيد آن شکار انداز هرگه در کمان آمد