ديوان محتشم کاشاني

وز آثار هواي يار و فقر و آتشين طبعي
خصوصا در زمان چون تو شاهي هر زمان لرزد

به اين فقر و فنا هرگاه گويد محتشم خود را
ميان مردم از خجلت زبانش در دهان لرزد

وقت سخا چو دست برآرد به کار بذل
در يک نفس دمار برآرد ز بحر و کان

وان سيل غم که در پي آن شاه زاده بود
از وي گذشت و شد متوجه به دشمنان

گر زند شخص عتابش بانک بر پست و بلند
لنگر و جنبش نماند در زمين و آسمان

آن چه ريزد قرنها در بطين بحر از صلب ابر
بر گدائي ريزد آن ريزنده دريا و کان

از وجود او خلل در سد حکمت شد که نيست
با تکش طي مکان مستلزم طي زمان

فارسش هرجا که ميراند به رغبت مي رود
کامران شخصي که اين اسبش بود در زير ران

من که مي سوزم چو مي آرم ظهورت در ضمير
من که مي ميرم چو مي آرم حديثت بر زبان

از جناب او نپيچد هرکه سر چون مهر و مه
جزم سايد بر سپهر از سجده آن در کلاه

ميرزاي دهر سلطان حمزه بادا در دو کون
هم به اقبالي که سر زين اسم افرازد به ماه

با آن که در مزارع نظم از کلام من
هر دانه گشته است ز صد خرمن از سحاب

در عالمي که رتبه حسن از يگانگي است
نه آينه است عکس پذير از رخت نه آب

جان فداي او که در هر ضربت تارک شکافت
آفرين بر دست و تيغش مي کند جان آفرين

روز مصافش چو خصم در جدل و انقياد
کرد به خود مشورت با دل و جان طپان

چون کشش شست او پشت کمان خم کند
جان ز جسد رم کند تير همان در کمان

دور دو شه در ميان گشت به او منتقل
با دو جهان عدل و داد دولت طهماسب خان

غارت و قتل دگر در دم تسخير شهر
کز تف اين فتنه خاست دود ز صد دودمان

از همه آن به که هست در عقب از عهد تو
اين غم ده روزه را خوش دلي جاودان

آن که در آغاز عمر گشت به تاييد حق
ملک و ملل را حفيظ امن و امان را ضمان

بنا نهنده اين نه بنا مگر نهد از نو
به قدر رتبه و شان تو در زمانه بنائي

زان ميل غم که در پي من سر نهاده بود
از من چسان گذشت و به دشمن چسان رسيد

اين نسيم چه چمن بود که از بوالعجبي
در خزان زد به مشام دل من بوي بهار

ماه کز خيل ذکور است ز غم مي کاهد
که ز نامحرميش نيست در آن حضرت بار

پشه و مور و ملخ في المثل ار عظم شوند
همه پيل افکن و اژدر در و سيمرغ شکار