ديوان قاآني

دوات دربرو کاغذ به دست و خامه به چنگ
پياله بر لب و مل در ميان و گل به کنار

کس ار به مستي بايد مديح شاه کند
دو چشم مست من اولي ترند در اين کار

لب به شکر خنده بگشودند و گفتند اي غريب
آدمي بايد که در هر کار باشد بردبار

در ز آب شور خيزد برگ تر از چوب خشک
شهد از زنبور زايد دانه خرما ز خار

بحر طغيان کرد در عهدش از آن شد مضطرب
کوه سر افراخت با حلمش از آن شد سنگسار

خسته و مجروح از هر سو گروه اندر گروه
بسته و مذبوح در هر ره قطار اندر قطار

در همه شيراز اکنون شور و غوغا هيچ نيست
جز خروش عندليب و بانگ کبک و صوت سار

چشم بندي کرده يي مانا جهاني را به سحر
ورنه در ماهي دو نتوان کرد چندين کار و بار

اسم و رسم من به دستورالعمل امسال نيست
وين عمل اصلا نبد دستور در پيرار و پار

در بزرگي با جهان جاه ترا همسر کنم
گر چه مي يابم که آن فانيست اين يک پايدار

قصه کوته پايه خود بين نه استعداد من
زانکه من در مرتبت جويم تو بحر بي کنار

حکم کن کز لوي ئيلم حکم اجرا در رسد
تا بر آرم چون نهنگ از جان بدخواهت دمار

راستي را کس نمي داند که در فصل بهار
از کجا گردد پديدار اين همه نقش و نگار

قصه کوته دوش چون خورشيد رخشان رخ نهفت
ماه من از در درآمد با رخي خورشيد وار

هر چه گفت از ده فزونتر شد به شوخي گفتمش
در شمار ده غلط کردم تو از سر مي شمار

خادمک هر چند با من در عبادت تند شد
حق چو با او بود الحق گشتم از وي شرمسار

خادمک در خشم رفت و زير لب آهسته گفت
باش کامشب مي خورد فردا زند ميرش به دار

اعتبار هر که در گيتي به مال و کشورست
اي شگفتي مال و کشور زو گرفتست اعتبار

اقتدار هر که در گيتي به گنج و لشکرست
اي شگفتي گنج و لشکر زو پذيرفت اقتدار

ور رود در شوره زار از نطق شيرينش سخن
تا ابد نخل رطب رويد ز خاک شوره زار

در چمن ديدم درختان را که از اوصاف او
گرد هم جمعند يکسر با زباني حق گزار

گر چه ني شکر دهد آن ني گهر بخشد از آنک
از کف راد تو دارد بحر عمان در جوار

پشه از آن پيل فر روبه از آن شير نر
گشته به هر رهگذر فتنه از آن در گذار

مژده که شد در چمن رايت گل آشکار
مژده که سر زد سمن از دمن و مرغزار

بوي آب نهر او از سنبل تر در چمن
بوي آب شعر من از سنبل زلف نگار