ديوان قاآني

آن آصف ثاني که بر از آصف اول
در فکرت و هوش و خرد و سيرت و کردار

دوش کردم حيرت از دستت که چون ريزد گهر
عقل گفتا غافلي کاو بحر دارد در جوار

سرو آن باغي کزو خجلت برد باغ بهشت
در آن بحري که از وي بحر عمان شرمسار

گر کسي خواهد که عزرائيل را بيند به چشم
گو ببيند جان، شکر تيغ تو را در کارزار

باري به ملک جم در خوف و رجا گشود
تا دوست را شکور کند خصم را شکار

وان چاههاي چند که جم کند و زير خاک
ماند از براي آب دو چشمش در انتظار

يوسف به چاه رفت و زان پس عزيز شد
او خود عزيز بود که در شد به چاهسار

فرقي دگر که داشت ز يوسف جز اين نبود
کاو شد به جبر در چه و اين يک به اختيار

در روي و موي او چو اسيران روم و زنگ
دلهاي داغ ديده قطار از پي قطار

خون گردد از زرشک مصفا و خون چرخ
در دل ز داغ باغ زرشک تو گشت تار

هر کاو که هفت و هشت کند با تو در جهان
باکيد نه سپهر سه روحش بود دوچار

آن ز بهر پود زلف خويشتن دادش به دست
وين براي تار جعد خود نهادش در کنار

خار خار مار تار زلف او دارم به دل
بختم از آن خار زار و در دلم زان مار بار

تا به کي قاآني از عشق بتان گويي سخن
هر چه بت در سينه داري بشکن ابراهيم وار

معرفت آموز تا ناجي شوي در راه عشق
ور نه ندهد سود اگر حاجي شوي هفتاد بار

کمان ز قوس قزح سازم و تبيره ز رعد
در فش از گل سوري طلايه از انهار

هنوز ازو رمقي مانده بود کز در باغ
بهار آمد و دي را گرفت و کرد مهار

بدين بهانه هم از ابر ترجمان بگرفت
که از چه کشتش و ناورد زنده در صف بار

در به باغ تخت از بس آتش افتد لخت لخت
سبزه هايش را چو برگ لاله بيني داغدار

سپهر و هر چه در آن نقطه حکم او چنبر
جهان و هر که درو بنده قدر او سالار

از آن سبب که ز ضيق فضا و تنگي جاي
همي خورند ز هر گوشه بر در و ديوار

وگر دو مور در او از دو سو کنند عبور
زنند قرعه و بر يکدگر شوند سوار

ولي دو خانه بود در جوار آن خانه
که زنده دارد ما را به يمن قرب جوار

از بس که عضو عضو جهان در هراس ازوست
ماند جهان ازو به تن شخص رعشه دار

گر هر چه هست زنده به آبست در جهان
بي جان ز آب اوست چرا خصم نابکار