ديوان قاآني

بد هوا گرم بدانسان که چو گرامازدگان
باد هر دم سر و تن شستي در آب شمر

رويشان زرد چو ني گشته و شيرين لبشان
همچو يک تنگ شکر گشته در آن ني مضمر

تا به کي در پرده گويم روز مولود نبي است
کاوست اندر پرده هم خود پردگي هم پرده دار

نار و جنت بود در بطن مشيت مختفي
کاو گروهي را به جنت برد قومي را به نار

آنکه هر وصفي که گويي در حقيقت وصف اوست
راست پنداري سخن با نعت او جست انحصار

آنکه جامه قدرتش را در ازل نساج صنع
از مشيت رشت پود و از حميت بافت تار

آيت والنجم را آن لحظه بيني کز هوا
در جهد پيکان او بر خود خصم بد شعار

در بهاران باغ ديدستي که بار آورده سرو
سرو قد او نگر باري که باغ آورده بار

گر چنين رويي به شب در مجلسي حاضر کند
شمع بي پروا زند خود را برو پروانه وار

وز قفاي او عجوزي ديو خوي و زشت روي
کز بني الجان مانده در دوران آدم يادگار

آن گه به صدق پنهان چون دال به لانه
وين گه به قراب اندر چون تنين در غار

از سر دوش دو ضحاک در آويخت دو مار
کان دو مار از همه آفاق برآورد دمار

معني امر کن به تو اين بود در نهان
کاي بوده جنبشي کن و نابوده را بيار

نقش دو کون راکه نهان در وجود تست
بيرون کشم چو گوهر از آن بحر بي کنار

تو عکس ذات حقي و حق عاکس است و نيست
فرقي در اين ميان بجز از جبر و اختيار

با اويي و نه اويي و هم غير او نيي
کاثبات و نفي هست در اينجا به اعتبار

زيرا که هر چه بود نهان در دو حرف کن
هم بر سه حرف نام تو جستست انحصار

نتوان شکار کرد در آن کعبه اي عجب
کاين کعبه روز و شب دل دانا کند شکار

ني ني ز هوش و عقل ما را گريز نيست
کاين هر دو لازمست در مدح شهريار

عقرب همه زهر آرد و آهو همه نافه
در چشم تو و زلف تو بر عکس بود کار

در قلعه گشايي چه به رنگ و چه به نيرنگ
من کلک به کار آرم و تو طره طرار

اي طره و چهر تو يکي نار و يکي مار
بي نار تو در نارم و بي مار تو بيمار

روي تو به موي تو چو در غاليه سوسن
موي تو به روي تو چو بر آينه زنگار

چهرم همه زرخيز و سرشکم همه در ريز
وين زر و گهر را نبود نزد تو مقدار

زر را نکند جز تو کسي خاک صفت پست
در را نکند جز تو کسي خار صفت خوار