ديوان قاآني

به جاي آب شعر من اگر برند در چمن
ز فکر آب و رنج تن رهند آبيارها

چند در دام طبيعت دانه برچينم ز آز
تا به کي بر جيفه دنيا گرايم چون کلاب

از نکونامي مرا بر سر چه آمد کاين زمان
سر به بدنامي برآرم در ميان شيخ و شاب

از خدا وز خويش شرمم باد آخر تا به کي
روح را ز اطوار ناشايسته دارم در عذاب

من که بر گردون زنم خرگاه دانش از چه رو
در گلوي جان چه ميخ خرگهم باشد طناب

رهنماي هر دو عالم آنکه در يک چشم زد
برگذشت از چار حد و هفت خط و شش حجاب

در چنين صبحي به ياد کشتي زرين مهر
اي مه سيمين لقا ما را به کشتي ده شراب

کيست داني بوتراب آن مظهر کامل که هست
در ميان حق و باطل حکم او فصل الخطاب

نطفه يي بي مهر او صورت نبندد در رحم
قطره يي بي امر او نازل نگردد از سحاب

فاش تر گويم رجوع لفظ و معني چون به دوست
در حقيقت هم سؤال از وي تراود هم جواب

ديده باشي شاهدي چون با رقيب آيد به بزم
عشق غيرت پيشه هر ساعت فتد در پيچ و تاب

گريم و در گريه من خنده ها بيني نهان
خندم و بر خنده من گريها يابي حجاب

آن پدر از سهم تيرش تير بدکيشان بکيش
اين پسر از بيم تيغش تيغ شاهان در قراب

هر تني کاو در خلافت پاي بر جا چون ستون
همچو ميخ خرگهش اندر گلو بادا طناب

هم تو خود داني که گر شمشير رانندم به فرق
در خلوص صدق من نبود مجال ارتياب

خون کند قي هرکرا زخمي است پنهان در درون
گرد خيزد از زمين چون خانه يي گردد خراب

هرکرا در کوي من افتد پس از عمري گذر
همچو عمر رفته اش نبود به سوي من اياب

اگر ز تيغ تو برقي گذر کند به محيط
محيط در خوي خجلت رود ز شرم تراب

کفي شهيدا بالله که من به هستي خويش
نه لايقم به خطاب و نه در خورم به عتاب

بلي گزير جز اين ني که طفل بگريزد
ز باب جانب مام و زمام در بر باب

زان مئي کز جام کيخسرو جهان بين تر شود
گر چکد يک قطره در کاسه سر افراسياب

چون دماغم تر شد از مي ديدم از طرف شمال
تافت خورشيدي که شد خورشيد زو در احتجاب

من درين حيرت که آمد ماه من ناگه ز در
با دو چشمي همچو حال عاشقان مست و خراب

گفت از فضل عميم خواجه اعظم که هست
هر چه در هستي قشور و جسم و جان اولباب

بحر از جاه وسيع او اگر جويد مدد
هفت دريا را ز وسعت جا دهد در يک حباب