ديوان فرخي سيستاني

هر که را بيني با بخشش و با خلعت اوست
همتي دارد در کار سخا بلکه همم

بدان نيت که برآن رود پل تواند بست
همي نشست و در آن کاربست جان و روان

به هر شمار قدر خان از و فزونتر بود
در اين سخن نه همانا که کس بود بگمان

رسيده در بيابانهاي بي انجام و بي منزل
برون رفته ز درياهاي بي پاياب و بي پايان

زبانشان نيست با دلشان يکي در دوستي کردن
تو خودبه داني از هر کس رسوم و عادت ايشان

صد بنده داري در توانايي و مردي و هنر
صد ره فزون از مقتدر وز معتصم و زمستعين

آن کس که بدخواهد ترا، ياقوت رماني مثل
در دست او اخگر شود، پس واي بدخواه لعين

شاهنشه گيتي تو باش و در خور شاهنشهي
تا هر اميري پيش تو، بر خاک ره مالد جبين

به خواب ماند نوک سنان او گر خواب
چو در تن آيد تن را ز جان کند عريان

چون شکاري ديد با شيران در آيد زان گروه
چون سپاهي ديد با پيلان ستيزد زان ميان

آن همي بيند درو خسرو که در کسري قباد
زان کند هر روز او را خوبي ديگر ضمان

من مر اورا در مديحي روستم خواندم همي
وين چنان باشد که خواني گنج نه را گنجبان

تو چنين غم به چه داني که ندانستي خورد
غم رفتن ز در چشم و چراغ سلطان

هر که بر تافت عنان از تو و عصيان آورد
از در خانه او دولت برتافت عنان

گرتو اي شاه مرا در دهن شير کني
تا مرا گاه به پنجه زند و گه دندان

هنوز بر دلم ار بنگري گره گره است
ز در دو غم که فرو خوردمي زمان بزمان

بدعا روز و شب آن پايه همي خواهد وبس
آنکه در قدر گذشته ست ز ماه و پروين

از پي آنکه در از خيبر بر کند علي
شير ايزد شد و بگذاشت سر از عليين

گر ز خيمه سوي جنگ آمدو خم داد کمان
دشمن او چه به صحرا و چه در حصن حصين

مطربي جو بسر خم و تو در پيش بپاي
ساقيي با زنخي ساده و جامي به لبان

خوش سپند افکن در آتش و رويش بنگر
که بترسم که مر او را رسد از چشم زيان

از پي آنکه مرا تو صله ها دادي و من
اندر آنوقت بخيمه در خوش خفته ستان

هر که غزنين ديده باشد در سپاهان چون بود
هر که نان ميده بيند چون خورد نان جوين

ملک در آمد و با لشکري کم از دو هزار
همه بداسپه و خالي ز خود و از خفتان

که در سپه که چو تو مير پيش جنگ بود
اگر ز پيل بترسد بر او بود تاوان