ديوان عطار

به کنعان بي تو واشوقاه مي گويند پيوسته
تو گه دل بسته چاهي و گه در بند زنداني

برو پيراهني بفرست از معني سوي کنعان
که تا صد ديده در يک دم شود زان نور نوراني

برو بند قفس بشکن که بازان را قفس نبود
تو در بند قفس ماندي چه باز دست سلطاني

تو آخر در چنين چاهي چرا بنشيني از غفلت
زهي حسرت که خواهد ديد جانت زين تن آساني

طريق توست راه شرع و تن در زير تو مرکب
به مرکب باز استادي چرا مرکب نمي راني

همه کروبيان عرش دايم در شکر خوردن
دهان ما پر آب گرم و کار ما مگس راني

از آن بفروختند اصحاب دل دنيا به ملک دين
که خود را سود مي ديدند در بازار ارزاني

اگر در بند اين رازي به کلي پي ببر از خود
که نتواني سوي اين راز پي بردن به آساني

اگر کوهي و گر کاهي نخواهي ماند در دنيا
پس از انديشه هاي بد دل و جان را چه رنجاني

چو مرگ از راه جان آيد نه از راه حواس تو
ز خوف مرگ نتوان رست اگر در جوف سنداني

برو راه رياضت گير تا کي پروري خود را
که بردي آب روي خويش تا در بند اين ناني

شنيدم که اشتري گم شد ز کردي در بياباني
بسي اشتر بجست از هر سويي و آورد تاواني

راز عالم در دلم، گنگم ز نااهلي خلق
گر تو را اهليتي بودي تو را بر گويمي

کو دلي کز حلقه گردون به همت بر گذشت
تا بر آن دل هفت گردون حلقه در گويمي

کو يکي طوطي شکر چين که تا در پيش او
هر زماني صد سخن شيرين چو شکر گويمي

تا کي از نفسم که هم ناگفته ماند شرح او
گو هزاران شرح او را من ز هر در گويمي

طفل را هم مانده حرفي و گرنه طفلمي
من الف را گاه در بن گاه بر سر گويمي

منطق الطير عطار

جان چو در تن رفت و تن زو زنده شد
عقل دادش تا به دو بيننده شد

در يکي رو و از دوي يک سوي باش
يک دل و يک قبله و يک روي باش

او که چندين سال بر سر گشته است
بي سر و بن گرد اين در گشته است

گر تو لاف از عقل و از لب مي زني
پس چرا دم در تعصب مي زني

من ميان اين دو غم در پيچ پيچ
بر چه ام جان پر خطر، بر هيچ هيچ

وا دو حرف آمد، الف واو اي غلام
هر دو را در خاک و خون بيني مدام

يا نه، بال و پر بسوز و خويش هم
تا تو باشي از همه در پيش هم

حالي اين يک آب در کف آن زمان
پيش آن يک رفت و آبي خواست از آن