ديوان عطار

کل کل چون جان تو آمد اگر در هر دو کون
هيچکس را هست صاعي جز تو را دربار نيست

جان چو در جانان فرو شد جمله جانان ماند و بس
خود به جز جانان کسي را هيچ استقرار نيست

جمله اينجا روي در ديوار جان خواهند داد
گر علاجي هست ديگر جز سر و ديوار نيست

گر گمان خلق ازين بيش است سودايي است بس
ور خيال غير در راه است جز پندار نيست

در درون مرد پنهان وي عجب مردان مرد
جمله کور از وي که آنجا ديده و ديدار نيست

من ز سر تا پاي فقر و فاقه ام
من تو را خود هيچ در بايست نيست

اي دل ز جان در آي که جانان پديد نيست
با درد او بساز که درمان پديد نيست

اي دل يقين شناس که يک ذره سر عشق
در ضيق کفر و وسعت ايمان پديد نيست

در باديه عشق نه نقصان نه کمال است
چون من دو جهان خلق اگر هست و اگر نيست

در ده خبر است اين که ز مه ده خبري نيست
وين واقعه را همچو فلک پاي و سري نيست

در ماتم اين درد که دورند از آن خلق
آشفته و سرگشته چو من نوحه گري نيست

در بر گرفت جان مرا تير غم چنانک
پيکان به جان رسيد وز جان تا به بر گذشت

داشتم اميد آنک بو که در آيي به خواب
عمر شد و دل ز هجر خون شد و خوابي نيافت

تشنه وصل تو دل چون به درت کرد روي
ماند به در حلقه وار وز درت آبي نيافت

در ره ما هر که را سايه او پيش اوست
از تف خورشيد عشق تابش و تابي نيافت

جان ز خود فاني شد و دل در عدم معدوم گشت
عقل حيلت گر به کلي دست ازيشان برگرفت

تا که ز رنگ رخت يافت دل من نشان
روي من از خون دل رنگ و نشان در گرفت

هم هر دو کون برقي از آفتاب رويت
هم نه سپهر مرغي در دام زلف و خالت

عطار شد چو مويي بي روي همچو روزت
تا بو که راه يابد در زلف شب مثالت

اي بي نشان محض نشان از که جويمت
گم گشت در تو هر دو جهان از که جويمت

چون در رهت يقين و گماني همي رود
اي برتر از يقين و گمان از که جويمت

در بحر بي نهايت عشقت چو قطره اي
گم شد نشان مه به نشان از که جويمت

کوثر که آب حيوان يک شبنم است از وي
دربسته تا به جان دل در لعل دلگشايت

که کرد ز عشق رخ تو توبه زماني
کز شومي آن توبه نه در صد گنه افتاد

گر پيش رخت جان ندهم آن نه ز بخل است
در خورد رخت نيست از آن مي نتوان داد