ديوان عطار

بس در شگفت آمده ام تا مرا به حکم
چشمت چگونه جست به يک غمزه خواب بست

مسکين فريد کز همه عالم دلي که داشت
بگسست پاک و در تو به صد اضطراب بست

بي سر و پا گر برون آيي ازين ميدان چو گو
تا ابد گر هست گويي در خم چوگان توست

عين عينت چون به غيب الغيب در پوشيده اند
پس يقين مي دان که عينت غيب جاويدان توست

صدر غيب الغيب را سلطان جاويدان تويي
جز تو گر چيزي است در هر دو جهان دوران توست

اي عجب تو کور خويش و ذره ذره در دو کون
با هزاران ديده دايم تا ابد حيران توست

نگه مکن به دو عالم از آنکه در ره دوست
هر آنچه هست به جز دوست عزي و لات است

نداي غيب به جان تو مي رسد پيوست
که پاي در نه و کوتاه کن ز دنيي دست

چو سيل پل شکن از کوه سر فرود آرد
بيوفتد پل و در زير پل بماني پست

فرشته اي تو و ديوي سرشته در تو به هم
گهي فرشته طلب، گه بمانده ديو پرست

تو گرچه زنده اي امروز ليک در گوري
چون تن به گور فرو رفت جان ز گور برست

مده خود را ز پري اين تهي باد
که در جام تو نه صاف و نه دردست

هرچه در فهم تو آيد آن بود مفهوم تو
کي بود مفهوم تو او کو از آن عالي تر است

اي عجب با جمله آهن به هم آن صورت است
گرچه بيرون است ازآن آهن بدان آهن در است

صورتي چون هست با چيزي و بي چيزي به هم
در صفت رهبر چنين گر جان پاکت رهبر است

ايدل آنکس را که مي جويي به جان
از تو دور و با تو هم در طارم است

چو عقل يقين است که در عشق عقيله است
بي شک به تو دانست تو را هر که بدان است

تا چند جويي آخر از جان نشان جانان
در باز جان و دل را کين راه بي نشان است

تا کي ز هستي تو کز هستي تو باقي
گر نيست بيش مويي صد کوه در ميان است

هر جان که در ره آمد لاف يقين بسي زد
ليکن نصيب جان زان پندار يا گمان است

انديشه کن تو با خود تا در دو کون هرگز
يک قطره آب تيره دريا کجا بدان است

رند شراب خواره، چون مست مست گردد
گويد که هر دو عالم در حکم من روان است

جانا نبرم جان ز تو زيرا که تو ترکي
وابروي تو در تيز زدن سخت کمان است

به خود مي بازد از خود عشق با خود
خيال آب و گل در ره بهانه است

زنجير در ميان و نمد دربرند از آنک
مردي که راه فقر به سر برد حيدر است