ديوان صائب

بسترش خار است صائب تا بود در کان گهر
نيست جز سنگ ملامت رزق پاکان از وطن

مي کند بي پرده عيبش را به آواز بلند
هر که در گوش گران آهسته مي گويد سخن

مي توان پرهيز کرد از دشمنان خارجي
واي بر آن کس که گرگ او بود در پيرهن

آن که کار سهل ما را در گره انداخته است
مي تواند کار عالم را به ابرو ساختن

رو به هر جانب که آرد در حصار آهن است
هر که را باشد سلاحي چون سپر انداختن

قطره را گوهر، گهر را بحر عمان کردن است
سر چو شبنم در ره خورشيد تابان باختن

خون رحمت در دل ابر بهار آرد به جوش
بر اميد نسيه نقد خود چو دهقان باختن

دارم اين يک چشمه کار از پير کنعان يادگار
چشم را از گريه در راه عزيزان باختن

در ميان دلبران از چشم پر کار تو ماند
دل ز مردم بردن و خود را به خواب انداختن

از زمين عيسي به چرخ از راه خودسازي رسيد
چند باشي در مقام قصر و ايوان ساختن؟

چشم اگر داري که در چشم جهان شيرين شوي
چون گهر بايد به تلخ و شور عمان ساختن

خاک در چشمش، اگر گردد به ظاهر گوشه گير
هر که بتواند پناه از بي پناهي ساختن

در تلاش نام نتوان چون عقيق ساده لوح
با دل پر خون به ننگ رو سياهي ساختن

بستر و بالين ز خشت و خاک کن در زندگي
عاقبت چون خوابگاه از خاک خواهي ساختن

خنده اي بر روي من کن در زمان زندگي
اين که بعد از مرگ روحم شاد خواهي ساختن

نيست در آتش پرستي ها مرانسبت به شمع
بر ندارم من به کشتن سر ز پاي سوختن

شب نمي سازد به چشمش روز روشن را سياه
هر که را در دل بود نور و ضياي سوختن

سوخت تا پروانه واصل شد، تو هم از بال و پر
باز کن آغوش رغبت در هواي سوختن

هر سيه رويي که کوشش مي کند در جمع مال
جمع چون هندو کند هيزم براي سوختن

خيمه بيرون زن ز هستي، تا تواني چون حباب
در ته يک پيرهن با بحر صحبت داشتن

مي کند دل را چو سرو آزاد از دلبستگي
چشم پيش پا چو نرگس در گلستان داشتن

خاک بر لب مال اينجا، تا تواني چون مسيح
دست در يک کاسه با خورشيد تابان داشتن

ز اشتياق خويش در يک جا نمي گيرد قرار
اي خوشا حسني که خود باشد سپند خويشتن

لب نگه دار از لب ساغر که نادم مي شود
هر که اندازد در آب تلخ، قند خويشتن

مي کند در هر نگاهي روي شرم آلود او
از عرق ايجاد چندين ديده بان از خويشتن